Yönetim Ekonomisi

  • Published on
    23-Jun-2015

  • View
    7.552

  • Download
    3

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Ynetim Ekonomisi

Transcript

<ul><li> 1. YNETM EKONOMS:</li></ul><p> 2. GENEL BLG Dersin Amac: Bu dersin amac, ekonomik teori ve metotlarn business(i) karar-alma srelerine uygulanmasdr. Business iki veya daha fazla tarafn karlkl etkileimiinde olduu durumu ifade eder ve kast sadece firmadeildir. Bunun yan sra, devlet, kar amac gtmeyenkii/kurumlar (STK) vs. (faaliyetleri) de iine alan birkavramdr. zetle: Farkl alternatifler arasnda seim yapmakdurumunda olan herkesi kapsar. Bu seimler ve/veyasonular, parasal ya da parasal olmayabilir; ynetimekonomisinin kapsam iindedir. 3. DERSN EKONOM BLMYLE LKS Ders, makro-iktisadn enflasyon, byme, isizlik,demeler dengesi vb. gibi konular ve bunlara ynelikolarak devletin para ve maliye politikalaryla ilgilensede, zellikle mikro-iktisadn u konular ynetimekonomisi dersinin erevesini izer: Firma Teorisi Tketici Teorisi (Talep) retim ve Maliyet Teorisi (Arz) Fiyat Teorisi Piyasa yaps ve Rekabet Teorisi (Piyasa Modelleri) 4. HAFTALIK DERS LEME PLANI 1.HAFTA: Dersin tantm, ynetim ekonomisinin amac,ierii ve iktisatla ilikisi, Tketici davranlar teorisi:Kaytszlk erileri, bte dorusu, 2. HAFTA tketici dengesi, bireysel talep erisi, talebietkileyen faktrleri Gelir esneklii, talep esneklii, gelir veikame etkileri. 3. HAFTA retim Teorisi: Ksa dnemde retim, retimin 3blgesi, Uzun dnemde retim, ern erileri, emaliyetdorusu, firmann optimal input bileimi, 4. HAFTA Genileme Yolu, Maliyet Teorisi: Ksa dnemmaliyet erileri, 5. 5.HAFTA: Marjinal maliyet,kapasite sorunu, tecrbe erisi, Arz Erisi,dorusal arz erisi ve arz esneklii, bireysel emek arz, geriye bkk arzerisi, Tam rekabet piyasas, Tketici ve retici rant, 6. HAFTA: Talep ve Arzn deimesinin piyasaya etkisi, kamumdahalesi, Ksa dnem firma dengesi, firma haslat 7. HAFTA: TRP ar kar, normal kar, retimin durmas, uzun dnemfirma dengesi, Tam rekabette endstri dengesi, sabit, artan ve azalanmaliyetli endstrilerde endstri uzun dnem arz erisi, 8. HAFTA: TRPnin monopolemesi, Monopoln sakncalar,monopoln sosyal maliyeti ve etkinlik ve gelir dalm asndansonular, Monopol piyasas, piyasann zellikleri, monopolde ksa veuzun dnem firma dengesi, Monopoln sakncalar, monopoln sosyalmaliyeti ve etkinlik ve gelir dalm asndan sonular, Monopoldefiyat farkllatrmas, Monopoll Rekabet Teorisi, piyasann zellikleri,ksa ve uzun dnem sonular asndan tam rekabet ve monopellekarlatrlmas, Oligopol Piyasas: Piyasann zellikleri, Oligopolteorileri, Oyun Teorisi 6. 9.HAFTA: Makroekonominin tartma alan, makroekonomi-mikroekonomi ayrm. Temel makroekonomik kavramlar, GSMH vedier milli gelir kavramlar, Ekonomik byme ve bymenin llmesi,Enflasyon ve fiyat endeksleri, sizlik, isizlik trleri ve isizlikle ilgilioranlar, d ekonomik ilikiler ve demeler bilanosu, 10. HAFTA: Ekonomik karar birimleri ve faaliyetleri, harcamalar vetoplam talebin unsurlar, Tketim, yatrm, kamu harcamalar, ihracat,ithalat, baz nemli zdelikler. Trkiye ekonomisi, Cumhuriyettengnmze dnemler itibariyle Trkiye ekonomisinin geirdii aamalar,ulusal ve uluslararas ekonomik krizler, Ekonomik istikrar, istikrarnsalanmasnda para ve maliye politikalarnn rol ve uygulanmas, 7. MKROKTSAT 8. 1-GR:Mikroiktisat nedir? Mikroiktisatn tartma alan nedir? Makroiktisattan fark nedir? Makroiktisat, mikroiktisatla birlikte iktisatbiliminin 2 temel (ana) alma alanndan biridir.Bu iki alan, toplulatrma (aggregation)derecesiyle birbirinden ayrlr. Prensipte,mikroiktisat toplulatrlmam (disaggregated)byklklerle ilgilenirken, makroiktisat dahatoplulatrlm (aggregated) byklklerleilgilenir. 9. Mikroiktisat prensipte fiyatn nasl ekillendiiniaklamaya alr. Bu yzden bazen fiyat teorisi olarakisimlendirilir. Mikroiktisat ve makroiktisat ilgilendikleri konulararnek vermek gerekirse, rnein: Mikroiktisat birendstride, bir maln fiyatnn nasl olutuunuincelerken, makroiktisat ekonomideki fiyatlar genelseviyesi ile ilgilenir; fiyatlar genel seviyesindeki yzde(%) deime diyebileceimiz enflasyonu aklamayaalr. Bir baka rnekle, mikroiktisat bireysel emek arznnnasl belirlendiini aklamaya alrken, makroiktisattm ekonomideki istihdam/isizlik dzeyiyle ilgilenir. 10. Maliyetler ve Harcamalar Asndan Nasl birrnek verilebilir? 11. Mikro adan; Firmann satn ald hammadde maliyeti,Firmann igcne yapt demeler, Makro adan; Cari harcamalar ve bu harcamalarn kamununbtesindeki pay, Gayrisafi sabit sermaye yatrmlar ve toplamretimdeki pay 12. Genel ifadeyle, mikroiktisat tek bireyselaktrlerin (firma, tketici gibi) davranlarnaklarken, makroiktisat ekonomiyi bir btnolarak inceler. Fakat, bu ifadelerden, basite makroiktisatn,mikroiktisatn konusu olan deikenlerin sadecetoplamndan ibaret olduunu dnmek yanlolacaktr. nk, toplam (aggregated) ekonomikdavranlar, her zaman bireysel faaliyetlerintoplamna karlk gelmek zorunda deildir. rnek: cretler dmesinin firma ve lkeekonomisi asndan irdeleyelim! 13. rnein: cretler derken, bir firma, -maliyetleriazaldndan- daha fazla ii altrmak ve byleceretimini (ve krn) artrmak isteyebilir. Ancak, bir btn olarak ekonomi dnldnde,cretlerdeki bu dler ekonomideki tketicilerindaha az tketmelerine (veya daha az emek arzna yolaar) ve sonuta azalan toplam taleple birlikteekonomide retimin de dmesine yol aabilir. 14. Ekonomi bilimi ve ilgilendii alanlar nelerdir? Ekonominin 3 ana sorunu: 1. Kt kaynaklarn tmnden yararlanmak(Tam kullanm sorunu) 2. Kt kaynaklar en iyi ekilde kullanmak(Etkin kullanm sorunu) 3. Eldeki kaynaklarla retilen mal ve hizmetmiktarn artrmak (kapasitenin artrlmassorunu) 15. 1.Tam kullanm sorunu Tam kullanm (tam istihdam): Tm kaynaklarn(retim faktrlerinin) tamamnn kullanlmas ekil: retim imkanlar erisiotomobilL noktasnda retim CLyaplabilir mi? D K EUak 16. 2. Etkin Kullanm Sorunu1. Hangi mal ve hizmet retilecek, ne kadar retilecek? (Fze mi, okul mu, otomobil mi!)2. Nasl retilecek, hangi faktrler yardmyla, hangi yntemle? (Emek youn mu, yoksa sermaye youn mu?)3. Bu mallar kimin iin retilecek? (Blm nasl olacak, ekonomik sisteme gre deiir)Bu tercihler, liberal kapitalist (A. Smith yaklam), mdahaleci kapitalist (J.M. Keynes yaklam) ve Sosyalist sistemlerde (K. Marx yaklam) nasl olurdu? 17. 3.retim Kapasitesinin Artrlmas ekil: retim imkanlar erisi L noktasnda retim yaplabilir mi? Nasl?otomobilCLDKEUak 18. 3.retim Kapasitesinin ArtrlmasEvet,1. Yeni retim teknolojisi,2. retim faktrlerinin miktarnn vekalitesinin artmas,3. Eitimli bireyler,4. Yaparak renme,5. Ar-Ge, 19. 1. BLM: TKETCDAVRANILARI TEORS:Temel kavramlar:Mal,Hizmet,Tketim,Fayda, Toplam Fayda ve Marjinal Fayda 20. Soru: Dnya retiminin bykounluunu mal m yoksa vehizmetler mi oluturmaktadr? 21. Tarm %6Sanayi % 30,7 Hizmetler % 63,4 https://www.cia.gov/library/pu blications/the-world-factbook/geos/xx.html 22. 1. BLM: TKETC DAVRANILARI TEORS: Temel kavramlar:Toplam Fayda:Bir maln tketilmesi sayesinde, bireyin ulathaz ve tatmin. TU (Total Utility)Marjinal Fayda:lave tketimin (en son tketim) toplam fayda zerindeki etkisi (veya toplam faydadaki deiim) 23. 1. BLM: TKETCDAVRANILARI TEORS: Toplam fayda TU=f(Qa) TU: toplam fayda,Qa: a malndan tketilen miktarf:fonksiyonTketilen toplam miktarn kiiye salad toplamfayda. 24. 1. BLM: TKETCDAVRANILARI TEORS: Marjinal faydaMU=TU/ Qa (A malndaki ilave tketimin Toplam faydazerindeki etkisi).Diinizi ektirdiniz, ilk ine arnz kesmedi. kinci ine de kesmedi. nc ine arnzkesti (kinci ve nc inenin hasta zerindekietkisini grebiliyoruz. Her bir inenin saladson (ilave) etkiye, marjinal fayda deriz. 25. 1. BLM: TKETC DAVRANILARI TEORS:nc inenin salad bu son etkiyi grdk. Peki 4,5,6,7 ineyi vurduunuzu dnrsenizhasta nasl olur!!! 26. Artan sayda ineleri dnerek Fayda zerindeki toplametkisine (Toplam Fayda) ve ek etkisine (Marjinal Fayda) etkisine bakalm. TUKutucuklarn byklne dikkat edelim!. Her birkutucuk yeni inenin hastaya faydasn veriyorne 27. Viyanay gezeniniz var m? 1. ziyaret: ok mutlu oldum. Mkemmel birehir. ok zevk aldm. Herkese neririm. 2. ziyaret: mutlu oldum. Zevk aldm 3. ziyaret: Mutlu oldum. 4. ziyaret: Bu soka biliyorum. 5. ziyaret: Artk sklmaya baladm. 6. ziyaret: Ltfen bir daha bu ehre gelmeyelim. 7. ziyaret: Siz dolan ben Televizyonizleyeceim. 8. ziyaret: !!! 28. Rakamsal fadelerle TU ve MUYenilen Elma Adedi Toplam Fayda (TUy) Marjinal Fayda (TUy/Qy)001101021883246428453026300728-28=(18-10)/16=(24-18)/1-2=(28-30)/1 29. imdi, 10 adet Ankara armutu satn aldmz,bunlarn yemeye baladmz dnelim. Acaba, Toplam fayda ve marjinal fayda nasl olacaktr?ki ekli birlikte izelim. 30. 1. BLM: TKETC DAVRANILARI TEORS:KARDNAL Yaklam ORDNAL Yaklam*Fayda llr*Fayda llmezTU, MU llr (kyaslanabilir)1 kg tavuk eti= 36 fayda birimi (utilon) A, Bden daha faydaldrTketici dengesi, her mala harcanan son lirann salad fayda eit olunca salanr. 31. Tketici DengesiKardinal ve Ordinal Yaklama gre; Her bir mala harcanan son lirann bireye salad fayda eitolunca, tketici dengesi salanr. Bir mala harcanan son lirann bireye saladfayda =MUa/PaMUa=MUb Kardinal Yaklam Denge Koulu (MUllebilmektedir) Pa PbHer mala harcanan son lirann saladfaydann eit olduu durum. 32. Tketici DengesiKardinal ve Ordinal Yaklama gre; Ordinal Yaklama gre de ayn forml geerlidir. Ancak MU llemediinden, bu eitlik grafikler yardmylagsterilebilir.MUa=MUb Ordinal Yaklam Denge Koulu(MU llemez) PaPb 33. NOT: Her iki yaklam da ayn kula tutuyor. Ancak biri sa elle, dier sol elle. 34. 1. BLM: TKETCDAVRANILARI TEORS: (Kardinal Yaklam) Fayda llebilir olduu temel dncesine dayanr. Varsaymlar: Tketicinin veri dnemde geliri sabittir Fiyatlar sabittir. Tketici, her maln kendine salad marjinalfaydann ne olduunu bilir (MUa, MUb, MUc) MU=tketilen son birimin salad ilave fayda.(Beinci elmay yeyince doydum. Drdnc benidoyurmamt!!!). 35. (Kardinal Yaklam) Saysal rnek Hangi maldan ne kadar satn almalym? Tketici, bu karar verirken sadece marjinal faydaya gre karar vermez. Fiyatlar da dikkate alr.Qa MUaPa MUa/Pa Qb MUbPb MUb/Pb1 1506 25 1 1204 302 1326 22 2 1124 283 1146 19 3 1044 264 96 6 16 4 96 4 245 78 6 13 5 88 4 226 60 6 10 6 80 4 20 Tketici dengesi, Denge ka birim A ve ka birim B maltketilince salanr? 36. A malndan 2 birim, B malndan 5 birimtkettiinde, her mala dedii son liralarnfaydas eit (22 birim) olmaktadr. (toplamfayday en yksek dzeye karabilmek iin). Buynteme Fiyat ve salanan ek fayda analizi dediyebiliriz. 37. TKETC DAVRANILARITEORS: Farkszlk Erisi (Ordinal Yaklam) Fayda llemez ancak kyaslanabilir mantna dayanr. Tketici sadece 2 mal (X ve Y) tketmektedir. A, B, C,mal demetlerini ifade etmektedir: A (x1, y1): X malndan x1 birim ve Y malndan y1birim B (x2, y2): X malndan x2 birim ve Y malndan y2birim C, D,, N tketicinin nndeki sonsuz saydaki alternatif mal demetlerini temsil eder. 38. Bu alternatif noktalardan bazlar tketiciye aynfayday (veya tatmini) salyor olabilir. Bunoktalar tketici asndan farksz olduundan,tketici bu noktalar arasnda kaytsz kalacaktr. A ve B byle noktalar ise tketici Ay Bye ya daByi Aya tercih edemiyor demektir. Bu durumdaA ve B noktalar ayn farkszlk erisi zerindeolacaktr. 39. ekil-1.1: Farkszlk Erisi YMal Miktar I2 &gt; I0 &gt; I1 y1A I2 y2BCI0 I1x1x2X Mal Miktar 40. Adan Bye hareketle: Yden tkettii mal miktarny1den y2ye drrken, Xden tkettii mal miktarnx1den x2ye artrmaktadr. Ancak Ydeki y kadarlkazalmann ortaya kard fayda kayb Xden xkadar ilave tketimin ortaya kard fayda artnaeittir. Bu yzden tketicinin faydasnda bir deimeolmamtr. Bundan dolay, A ve B ayn erizerindedir:-TUy = TUx Ancak bu, -Qy = Qx anlamna gelmez. (1 bardak portakal ve 1 bardak limonun faydasnnfarkl olacan varsayalm) 41. Farkszlk Erisi (Tanm): Tketiciye ayn tatmin (ya da fayda) dzeyiniveren mal demetlerini gsteren noktalarngeometrik yerine denir. 42. Tketici, Yden tkettii miktar y1den y2yeazaltrken, Xden tkettii miktar x1den x2yeartrmayp x1de sabit tutsayd: Adan Bye deil; Cye gemi olurdu. Bu isedaha az mal tkettii iin faydasnda bir azalmademektir. C noktas, I0a gre daha az faydannolduu soldaki bir farkszlk erisi olan I1zerindedir. Sonu: Farkszlk erileri sola doru kaydkafayda azalmaktadr. Ayn gerekelerle farkszlkerisinin saa doru hareket etmesi (orijindenuzaklamas) faydann artt anlamnagelmektedir. I2 &gt; I0 &gt; I1Bylecekarlatrma yaplabilmektedir. 43. ekil-1.2: Marjinal kame Haddi (MRS)YMal Miktary1A Qy By2 I0Qx x1 x2 XMal Miktar 44. MRS, Farkszlk erisi zerinde bir noktadan dierinehareket ederken, ayn tatmin dzeyinde kalabilmekiin, tketicinin, bir mal dieriyle hangi orandaikame ettiini gsteren orandr. Ayn farkszlk erisizerindeki ikame ilikisini aklamaktadr. Y tketimini Qy kadar azaltp,Xten Qx kadar tkettiim zaman ayn tatmindzeyinde kalrm. Bir dier ifadeyle tketici, Qy kadar y mal yerineQx kadar X mal ikame ederek, ayn tatmindzeyini korumaktadr. 45. MRS, tketicinin, bir mal dieriyle hangi orandaikame ettiini gsteren oran: Qy MRSy,x = = tan Qx 46. y tketimi azalr, x artarsa, Bu oran (MO), farkszlk erisinin eimine eittir. Bu ise mallarn marjinal faydalarnn birbirineoranna eittir. Yani Qy MU x = Qx MU y Eitliin sol tarafn (Y malnn X malna ikameorann) bulmak iin, sa taraftaki oransal deeribulmam yeterli olacaktr. 47. Farkszlk Erisinin Eimi (ayn zamanda MO), Mallarn Marjinal FaydalarnnBirbirine Oranna Eittir spat: Y malndan vazgeip, daha fazla X tketilince TU deimez. TU Xin marjinal faydas: MUx =veya Qx TUx = MUx Qx(1) TU Ynin marjinal faydas: MUy =Qy veya TUy = MUy Qy (2) 48. TUx + TUy=0 MUx Qx + MUy Qy = 0X malndan daha fazla Y malndan daha azkullanmakla kazanlan tatminkullanmakla kaybedilen tatmin Eitlii dier tarafa atalm. 49. ekil-1.2de Adan Bye hareketle Yninazalmasndan tr toplam faydada - TUy kadarazal ve TUx kadar art olmaktadr. Aynfarkszlk erisi zerinde kalabilmek (yanitoplam faydann deimemesi) iin: - TUy = TUx olmaldr. Bu yzden (1) ve (2)nolu denklemlerin sa taraflar birbirine eitolmaldr. MUy Qy = -MUx Qx , veyaQy MU x=MRS =Tan = Qx MU y 50. Sorular (1. haftay kapsar) Ltfen sorular cevaplaynz!!! 51. MO neden (-) iaretlidir? nk, 52. nk, Tketicinin tatmin dzeyini korumas iinbir maldan daha az almas halinde tekimaldan daha ok almasn Bir dier ifadeyle tketimdeki mutlakdeiimin ters ynl olmasn ifadeetmektedir. 53. MO neden azalr? Azalan MO prensibi Bu kurala gre, x srekli bir birim artrlrken,y srekli azalan oranda azaltlmaktadr. Yanitketici, yden her seferinde daha az zveridebulunmak istemektedir. rnein, NOT:Payn klrken, paydann y... x sabit olduuna dikkat edelim.Bundan dolay MO srekli klr4......1 Yandaki rakamlar iin bir Grafik izelim 3......1 rnek: 2......1 1......1 54. Bu kural, azalan MU ile aklanabilir: Xten her seferinde 1 birim artrrken, Yden herseferinde daha az birimde tketim yaplmaktadr. nk, Xten daha ok tketilince bunun marjinalfaydas azaldndan, daha fazla X mal almak iin,her defasnda marjinal faydas artan yden daha azzveride bulunmak isteyecektir. (tketim azalnca, marjinal fayda artar) (AMA TOPLAM FAYDA DEMYOR.NK XTEK arttan toplam fayda art veydeki azalmadan kaynaklanan toplam faydaazalmas birbirini NTR etmektedir. 55. Farkszlk Erilerinin zellikleri 1- Negatif eimlidirler. 2- Kesimezler 3- Orijine d-bkeydirler 56. 1- Farkszlk Erileri Negatif...</p>