Cocuk ve oyun

  • Published on
    28-Nov-2014

  • View
    3.980

  • Download
    5

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Oyunun nemi..

Transcript

<ul><li> 1. OCUK VE OYUN </li> <li> 2. OYUN, ocuun fiziksel ve ruhsal geliiminde ok nemli bir role sahiptir. ocuk iin oyundan daha zevkli ve etkili bir renme arac yoktur. Oyun, ocuun kas ve sinir sistemini gelitirirken ayn zamanda biriken enerjisini de boaltarak onu rahatlatr. Komasna, zplamasna, trmanmasna, tekme ve takla atmasna izin verilmeyen drt duvar arasna skm bir apartman ocuu birikmi enerjisini boaltamad iin sinirli (nrotik) ve saldrgan, idare etmesi zor bir yapya sahip olacaktr. </li> <li> 3. Oyun ocuun en ciddi iidir. O sadece elenmek iin oynamaz, gcn ve yeteneini dener, iinde yaad evreyi ve eyay kefeder, kendisini bakalarndan ayran zelliklerin farkna varr, duygularn aa vurur, kendisini tanmay renir. eitli biim, boyut, renk ve maddeden oluan oyun malzemesiyle oynayan ocuk bir eyay dierinden ayran zellikleri (ar, hafif, uzun, ksa, byk, kk, sar, krmz, vs.) kyaslama yoluyla grerek renir. ocuk oyun yoluyla iinde yaad toplumun ahlk ve grg kurallarn renir. Aile ve okul evresinde neyin doru neyin yanl olduunu belli eden kurallar ocuk ancak arkadalaryla birlikte oynad evcilik ve okulculuk oyunlarnda kavrayabilir. </li> <li> 4. Kiiliin vazgeilmez zellii olan bamszl oyundan daha iyi kazandran bir ara yoktur. Oyun dnyasnn lideri ocuktur, byklerden emir almay sevmez, yatlarndan bakasnn bu dnyaya girmesini istemez. Grup oyunlarnda ocuklar izlerken her ocuun davran biiminden ailesi hakknda bilgi edinmek mmkndr. Zira ocuun davranlarnda aileden ald eitimin pay byktr. Ar hogr ve serbesti iinde yetien, her istei artsz yerine getirilen bir ocuk oyunun kurallarna uymakta zorlanr. Byle ocuklarn ad ksa zamanda mzk ve oyunbozana kar. Ar otoriter aileden gelen, dayak ve bask ile eitilen bir ocuk oyunda ya saldrgan davranlar gsterir, ya da silik ve pasif kalr. </li> <li> 5. Oyunlar, kuaktan kuaa geen, kurallar nceden konmu olan sosyal etkinliklerdir. Saklamba, krebe, seksek, ip atlama ve ember gibi oyunlar hi deimeden tarihten gnmze kadar gelen kltr miraslardr. Oyunlarn oluumunda kltrn, evrenin, iklimin, yan ve cinsiyetin rol byktr. Kzlar ip atlama, istop, yakartop, saklamba, seksek, evcilik, ebecilik oyunlarn tercih ederken; erkek ocuklar misket, futbol, saklamba, bisiklet, doktorculuk ve sava oyunlarn tercih etmektedir. </li> <li> 6. OYUNDA YA FAKTR </li> <li> 7. Oyunun ekli, kurallar ve eidi yaa gre farkllklar gsterir. ki- aylk st bebei evresindeki insanlara bakarak, vcuduna ve yaknndaki nesnelere dokunarak ilk oyunu kefeder. Bundan zevk alnca dokunmalar tekrarlar. Kas ve sinir sistemi gelitike dokunduu objeleri ve vcudunun paralarn yakalayarak inceler. Bir yandaki bebein oyunlar daha ok dokunma, yakalama ve atma eklindedir. ki yandan itibaren ocuklar gnlk hayat ve iinde yaad evrenin kltrn yanstan dramatik (taklit) oyunlara ynelirler. Kiiletirme (bebeiyle konuma), objeleri kullanma (bo bardaktan su ier gibi yapma), evcilik (anne veya baba rol oynama), doktorculuk, bakkalclk ve okulculuk eklinde eitlilik gsteren oyunlarda ocuk sosyallemenin ilk admlarn atar. </li> <li> 8. Oyun, hayal dnyas ile gerek dnya arasnda bir kprdr. Drt-be yalarndaki bir kz ocuu bebeklerine farkl elbiseler giydirip kk sembolik evlerini eya ile donatrken bir anlamda annesini taklit etmekte, cinsiyetine uygun bir kiilik kazanmaktadr. Erkek ocuklar da yar ve sava oyunlar ile glerini denemekte, babann rolne sahip kmaktadr. ocuk drt yana kadar benmerkezci (egosantrik) bir kiilie sahiptir. Paylamay bilmedii iin ilk oyunlar tek banadr. Elindeki oyunca yanndaki ocua vermek istemedii gibi, onun elindeki oyuncaa da sahip olmak ister. Yan yana oturan yalarnda iki ocuk birlikte oynamay beceremez. Biri brnn oyuncana sahip olmaya alrken, br de vermemek iin direnir. Alar, birbirini trmalar veya sandan ekerler. Btn bunlar ocuun yana uygun davranlardr, anormal bir yan yoktur. </li> <li> 9. Tek bana oynanan oyunlar baka bir oyunu izleme takip eder. Bu tr oyunda, ocuk hibir szl iletiimde bulunmadan dier ocuklarn oyunlarn izler. Bazen ocuklar paralel oyunlar tercih ederler. Oynadklar malzeme ayn olduu ve yan yana oturduklar halde tek balarna oynamay tercih ederler. Drt yandan sonra ocuklar birlikte oynanan oyunlara ynelir, oyuncak al veriinde bulunur, birbirlerinin tecrbelerinden yararlanrlar. Drt yandan sonra birlikte oynanan oyunlar ibirliine dayanan oyunlar takip eder. birlii gerektiren oyunlarda kurallar vardr, yani kurallara gre oynanr. ocuklar, ibirliine ve paylamaya dayal kurall oyunlar en iyi anaokulunda renir. </li> <li> 10. Grup oyunlarnda ocuk dierlerinden geride kalmamak ve beceriksiz duruma dmemek iin, ister istemez, bir rekabete girecektir. Ancak bu rekabet hissi, hereye ramen kazanmak ve stn olmak amac tamamaldr. Kazanma hrs kamlanan ocuk yenilgiyi kabullenemez, kendisinden stn olanlara dmanca duygular besler. Anne baba ve eitimciler ocuu grup oyunlarna altrrken amacn kazanmak deil, oyunu kurallarna gre oynamak ve oyun arkadalaryla iyi geinmek olduunu anlatmaldr. Buna ramen, oyun arkadalar iinde anlaaca ve anlaamayaca ocuklar olacaktr. Kendi gcnde ve yeteneinde arkadalar olduu gibi, kendisinden daha gl ve daha zayflar da olacaktr. Btn bu artlarda ocuk deneyerek ve yaayarak biriyle ilikisini srdrmeye veya kin ve nefret duymadan ilikisini kesmeye kendisi karar verecektir. </li> <li> 11. OYUNMALZEMELERNN VE OYUNCAKLARIN SEM </li> <li> 12. ocukla oyun oynayabilmeniz ve beraberliinizi zevkli hale getirebilmeniz iin mutlaka onun fiziksel ve zihinsel seviyesine inmeniz gerekir. Drt-be yana kadar ocuk hayal ile gerei birbirinden ayramaz. Hayalinden geirdii eyin gerekleeceine inanr. Grd bir ryay yaam gibi alglar. Canl-cansz ayrm da yapamaz. Oyuncak at ile canl imi gibi konuur; bazen okar, bazen cezalandrr. Be yana kadar biriktirdii ve hazine gibi gizli yerlerde saklad nesnelere bakarsanz, ou ie yaramaz krk dkk eylerdir. Cebi sokaktan toplad gazoz kapaklar, renkli cam paralar, akl talar ile doludur. Sizin iin bir kymet ifade etmeyen, bazen pe atmasn sylediiniz o eyler, ocuun hayal dnyasnda paha biilmez deerli paralardr. </li> <li> 13. ocuun eyaya bak as ile yetikinin bak as farkldr. Pahal bir kristal bardak ile ucuz bir cam bardan deeri ocuk gznde ayndr. Onun iin masa ve sandalyeler oturmak iin deil, altnda srnmek ve oyun oynamak iin ideal yerlerdir. ki yandaki bir ocuun yannda dikildiiniz zaman, boyunuz ona saat kulesi kadar yksek ve rktc grnr. Eer iletiim kurmak ve oyun oynamak istiyorsanz, yere oturup onun fiziksel seviyesine inmeniz gerekir. ocuunuzla oyun oynarken daha becerikli, daha akll ve daha tecrbeli olduunuzu gstermeye almayn. Amacnz ocuk iin oynamak deil, ocuunuzla birlikte oynamak olmaldr. O zaman bu beraberlikten iki taraf da zevk alacaktr. Ona oyunun nasl oynanacan anlatn ve gsterin. lk denemelerde baarl ve becerikli olmas iin artlamayn ve zorlamayn. </li> <li> 14. Fabrika yapm, mhendislik harikas, pilli bebeklerden ve arabalardan ocuk ne renecektir? Kur ve seyret. Hepsi bu. ocuk kurmal arabann marifetini izler, ama onunla oynayamaz. ocuk oyuncakta mkemmellik aramaz. Bir oyunca ekici klan ocuun hayal gcdr. ocuk iin bir denek paras kurmal arabadan ok daha deerlidir. Kimi zaman zerine binerek at gibi koturur. Kimi zaman tfek gibi tutup ate eder. Kimi zaman saz yerine kullanarak ark syler. pe atmay dndnz bo karton kutular aslnda ocuk iin mkemmel oyuncaklara dntrlebilir. Makas, iplik, koli band ve boya kalemleri yardmyla kklerinden arabalar, byklerinden evler yaplabilir. Oyunun deeri, ocuun hayal gcn harekete geirmesine, serbeste deneme yapmasna baldr. Bir sonuca balanmam, her denemeye ak, yap-boz malzemeler ideal oyuncaklardr. Renkli tahta kpler bu zellie sahip paralardr. ocuk bunlardan dilediince oyuncak retebilir. Yan yana, st ste dizerek evler, arabalar, gemiler, masalar, sandalyeler yapabilir. Yapt eyler ou kez aslna benzemez, ama onun hayalinde asl gibidir. </li> <li> 15. OCUKLA ARKADA OLAMAZSINIZ.. </li> <li> 16. ou anne babalar ocukla arkada olmaya alr, onun arkada ihtiyacn da karlayacan sanrlar. ocua oyuncak yapmnda ve bununla nasl oynanacan gstermede yardmc olabilirsiniz, ama onunla birebir arkada olamazsnz. ocuklarn kendilerine benzemeye alan anne ve babalara ihtiyac yoktur ve byle olmasn da istemezler. Onlar bilgisine, gcne ve tecrbesine hayran olduklar, gerektiinde yardm alabilecekleri, gvenilir anne babalar tercih ederler. ocuk bir oyuncan nasl yaplacan ve onunla nasl oynanacan rendikten sonra kendi yatlarna bunu gstermek ve birlikte oynamak ister. Oyun, bir anlamda ocuk iin gerek hayata alma denemeleridir. Be yana kadar arkada gruplaryla ibirliine dayanan kurall oyunlar oynamayan bir ocuk okul hayatna uyum salayamaz. nk orada paylama, ibirlii ve kurallar vardr. </li> <li> 17. Teekkrler.. </li> </ul>