Entrevista Miguel Anxo Fernández

  • Published on
    06-Jul-2015

  • View
    247

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Entrevista escritor galego Miguel Anxo Fernndez dos alumnos de literatura galega do sculo XX e da actualidade do IES Garca Barros.

Transcript

<ul><li> 1. Literatura Galegado Sculo XX e da ActualidadeMiguel Anxo FernndezMIGUEL ANXO FERNNDEZ naceu no Carballio no1955. Desenvolve un grande labor a nivelaudiovisual, algo que compaxina tamn co seu laborliterario. Tras gaar o Premio de novela ManuelGarca Barros da Estrada coa obra Un nicho paraMarilyn encetou unha saga co personaxe principalda mesma chamado Frank Soutelo con varias obrasnarrativas at a ltima onde acta este personaxetitulada Bcame, Frank.EntrevistaIES Manuel Garca BarrosA EstradaTexto: Cc-by-sa-3.0Fotos: Todos os dereitos reservadosFoto de Mara Carreraviernes 5 de diciembre de 2014</li></ul><p> 2. Miguel Anxo Fernndez1. Como lembra aqueles anos de xuventude e o seu paso Universidade naqueles convulsos anos de fins da ditadura? At que puntoestas experiencias foron o xermolo dalgunha sa obra literaria ou simplemente un referente?Tocoume, certo, o final da ditadura cando estaba a estudar na Escola de Formacin do Profesorado de Ourense, e lembro aquelesanos como convulsos, pero tamn intensos, nunha fervenza cultural que a mocidade viviamos con verdadeira paixn e ilusin. Aotempo, na mia vila, no Carballio, xa estaba a colaborar co Cine club Carballio, do que sera presidente con apenas 22 anos edesde onde fixemos numerosas actividades a prol da cultura audiovisual, da normalizacin cinematogrfica e xa desde o osprimeiros 80, coas Xornadas de Cine e Vdeo en Galicia (XOCIVIGA), das que sairan moitas propostas fundacionais no audiovisualgalego. Pero daqueles anos mozos gardo o recordo de estar metido en moitas actividades con outros compaeiros: cine, teatro,recitais, mesmo a cousa deportiva E sobre todo, moita lectura. Comecei a ler sobre cine moi cedo, pero tamn aos clsicos nabiblioteca municipal do Carballio. As e todo, pese a que os profesores me insistan en que debera dedicarme a escribir, non ofixen ata moitos anos despois. E comecei precisamente facendo crtica de cine no xornal La Voz de Galicia, na edicin deOurense, tamn con vinte e poucos anos, 22 ou 23...2. Choca un chisco que primeiro Vostede estudase a carreira de Historia da Arte para despois se diplomar en Comunicacin exornalismo. Cando se decatou do seu interese por esta segunda especialidade e que foi o que o levou a iso?Realmente comecei primeiro por Profesorado de E.X.B. na rama de Ciencias Sociais, que leva asociada a Historia e mais a Arte,das disciplinas das que me sinto moi debedor e que sempre me interesaron moito. Ao rematar a de Profesorado, marchei paraSantiago para facer unha cousa que se chamaba curso de adaptacin e que che permita, despois dun ano, pasar a 4 de carreira(daquela duraban cinco anos). Mentres fixen o citado curso, preparei oposicins a profesor de E.X.B., con tan boa sorte que assaquei na primeira convocatoria. Iso obrigoume a incorporarme a un destino e houben de pospr o remate de Historia da Arte, quenon chegara ata comezos dos 90. De seguido fixen o que se chaman estudios de Terceiro Ciclo e escolln Comunicacin eXornalismo porque son dous campos aos que me sinto moi vinculado. Iso permitiume dar o salto a profesor da Universidade deVigo, en Comunicacin Audiovisual, coa Tese de doutoramento a piques de ser lida. Arte, Cine, Comunicacin e Xornalismo, sondisciplinas vinculadas e case transversais 3. Vostede busca caracterizar as sas novelas polo ritmo da accin e a capacidade visual do texto, unha influencia directa do cine.Que outros aspectos considera salpicados polos seus amplos coecementos cinematogrficos?Unha cousa o que eu pretenda ou intente, e outra ben diferente a opinin do lector, pois moitas veces o autor non conscientede ter esta ou aquela influencia. Din que si, que o cine afecta moito mia escrita. Debo recoecer que escribo desde aexperiencia vital e ao longo da mia vida levo visto centos, miles de pelculas. Supoo que iso ntase no ritmo, na estrutura(concibo os captulos como secuencias), no deseo dos personaxes e mais nos dilogos. Imaxino que todo iso vn do cine, perotamn admito que busco unha comunicacin directa e efectiva co lector. Entendo que sen comunicacin, s hai fracaso por parte doescritorviernes 5 de diciembre de 2014 3. Como todos os nenos dos anos 60, eu xa lera a Sherlock Holmes etamn me interesaba o cine de suspense na medida que podainteresar a un neno, pero no servizo militar (que, en efecto, era unhaperda de tempo a todos os niveis, ags a oportunidade de convivircon xente chegada doutros lugares do Estado) comecei a interesarmepola novela policial porque fixen amizade cun recruta de Madrid,algo maior ca min (daquela xa profesor na Complutense e unapaixonado do cmic clsico) e con outro mozo cataln (xa profesorde instituto e poeta, moi posto na novela negra). Eu aportaba o cine(pois anda estando na mili en Sevilla, segua presidindo o Cine clubCarballio), Jos Antonio o cmic, e Tom a novela negra.Conversabamos moito (outra cousa boa da mili, tempo abondo parafalar). Os domingos tiamos o da libre e iamos a un mercadio delibros de segunda man, no que mercabamos moitos exemplares. Foi acando me acheguei novela negra norteamericana, sobre todo nunhacoleccin que tia Bruguera, e na que estaban Chandler, Hammett,McDonald, Highsmith, Thompson, Cain, o francs Boris Vian, tamn obelga Simenon. Moito lin naqueles meses (en novelas que, por certo,anda conservo). Pero superada aquela etapa militar, regresei aoactivismo cinematogrfico, e non sera ata finais dos 90, cando volvna ler, sobre todo aos europeos: Mankell, Sciascia, Camilleri,Mrkaris E as, ata hoxe.Miguel Anxo Fernndez4. Vostede considera o tempo que estivo no servizo militar unha perda de tempo espectacular, mais foi nesa etapa da sa vidaonde espertou o seu interese pola novela negra. Cntenos un pouco mis sobre como foi a primeira toma de contacto con estexnero tan de moda agoraCon Carlos Velo (e Luis lvarez Pousa, no medio), nas Xociviga do Carballio, en 1985.viernes 5 de diciembre de 2014 4. Miguel Anxo Fernndez5. No 90 comeza en vostede a coller forza a idea de crear unha novela negra na que o protagonista fose unha personaxe fra docomn. parte desa caracterstica sorna galega e a chulera americana tan caractersticas de Frank, que outros aspectos odiferencian doutros detectives da literatura como Sherlock Holmes ou o inspector galego Leo Caldas?Recoezo que, pode que cun aquel de soberbia, me encirrei en dar cunpersonaxe que fose diferente aos outros. Non quera caer nos tpicos(anda que finalmente sexa inevitable caer neles), e procurei argallar undetective que mesturase as maneiras norteamericanas filtradas polo cinee a literatura, coas da retranca galega. Dse a casualidade de que a miamadria norteamericana, filla dunha galega de Vigo e dun galego dePunxn, en Ourense. Madria que agora con 80 anos anda segue a visitarGalicia ano a ano. Sempre me chamou a atencin a sa maneira de vivirtan norteamericana (naceu en Nova York), e a sa querenza pola terra dosseus pais. Semella unha galega mis. Foi as como saquei moitos trazos,pasando, claro, por un cambio de sexo. Frank Soutelo resolve moitos dosseus casos cun aquel de casualidade e por ter escollido bos colaboradores.Non necesariamente un chispa, s que intuitivo e as mis das vecesadintase s cousas. Foi polica, estivo na guerra do Vietnam, en fin, viviuabondo como para afrontarse aos casos con certa posibilidade de xito.Na presentacin de SEMPRE XONXA con Chano Pieiro en Vigo, en novembro de 1989.6. Actualmente a novela negra un dos xneros emerxentes que est a marcar o mercado literario. Porn, cre que esteincremento de producin literaria vai ligado a unha boa calidade artstica? Calquera pode escribir neste momento sobredetectives, asasinatos, armas do crime,...?Recoezo que a novela policial est de moda e que realmente nunca deixou de interesar aos lectores. Hainos moi fieis a todas asnovidades que saen do prelo. Iso provoca que se estenda a idea do xito e moi poucos escritores se resisten a achegarse ao xnero.Non me corresponde xulgalos, pois sera de psimo gusto Pero se me poo a carn do lector e deixo no colgadoiro a miavertente de escritor, atopo que a calidade non sempre existe. En parte porque entendo que a novela policial require de moitaobservacin, moita conversa coa xente e moito coecemento da sociedade real. Pecharse no teu estudo e comezar a darlle aoteclado confiando s na ta imaxinacin, pode que a algn lle resulte, pero no meu caso teo claro que primeiro busco unha boahistoria (e sobre todo un bo remate), poamos que a estrutura do edificio, e despois vou levantando panos e paredes nos que colgoa fala da xente comn, a vida coti, o lado escuro que todos temos Non deixo tamn de utilizar recursos do cine en canto aodiscurso narrativo, de maneira que ideo os captulos como secuencias, visto aos personaxes con atributos que beben moito docineviernes 5 de diciembre de 2014 5. Esa novela fora rexeitada previamente por unha editora galega polo seu contido necrfilo. Oeditor non lle va cabida na idea de que os lectores galegos estn nos institutos, e seica era untema forte para eles... Non foi quen de atopar a carga irnica que destilaba o personaxe, amoita carga cinfila que se agachaba nas sas pxinas. Pasara a lela a algunha xente amiga quea atopara divertida e foi as como decidn presentala ao premio. A sorpresa foi grande, pero seique tampouco o xurado fora unnime, pois algn dos seus membros compartan a idea daquelprimeiro editor. Cos anos converteuse nunha referencia no xnero policial, anda que recoezoos meus desexos de reescribila. Quizais agora me sinta mellor capacitado para redondealadoutra maneira. En todo caso, doce anos despois anda segue a gaar lectores, e iso, paraalgun que non vive da literatura e s aspira a satisfacer aos lectores, un grande premio.Naturalmente, o premio garantiu a supervivencia de Frank.Miguel Anxo Fernndez7. Un nicho para Marilyn, co que gaou o Premio de Novela Manuel Garca Barros, marcou opunto de partida para o seu detective Frank Soutelo. Foi o feito de ser premiado o que odecidiu pola novela negra ou ben o seu amor polo cinema?8. Chama a atencin que un autor coma Vostede tan amante da imaxe, da posta en escena...anda non se estrease publicando algunha peza teatral...Recibindo o premio Manuel Garca Barros de novela, 2002.Por momentos penso niso, si. Hai algn relato de Capitol, ltima sesin que me gustara converter en peza teatral, pero sera unatrevemento pola mia parte e unha falta de respecto para a dramaturxia. Guin si, teo un escrito sobre outro relato de Osabre do francs, pero dorme nun caixn.9. Dixo Vostede que Frank o polica xusticeiro que un non pode ser normalmente, pero si ten a oportunidade de transformarsenel cando escribe. Que ten Frank Soutelo de Miguel Anxo Fernndez e inversa?Quen me coece ben dime que cando le a Frank Soutelo non pode deixar de imaxinarse que son eu metido no personaxe. Excesivo.Nada teo de Frank mis al dos rexistros da fala. Moitas das expresins de Frank, son mias, pero iso inevitable. Narra enprimeira persoa e quen escribe as verbas son eu, pero mis al diso, nada temos en comn. Non me gusta a violencia, as armas, enfinviernes 5 de diciembre de 2014 6. Miguel Anxo Fernndez10. Ten falado Vostede das circunstancias que o levaron a ler e ir ao cine... Que influxo tiveron esas circunstancias na sa obraliteraria futura e no seu futuro profesional e persoal?De neno era moi introvertido e procurabarefuxio na lectura e no cine. A mia avidezcinfila era moi inslita nos nenos do meutempo. E foi medrando, pero sempre noplano da terica. Despois chegou o Cineclub Carballio, no que ingresei con 20anos. Dous anos despois xa o presida e xafaca crtica en La Voz de Galicia, na sadelegacin de Ourense. Mentres a miaprofesin era a de mestre, a mia paixn erao c i n e , c u n a q u e l d e mi t oma n a :coleccionada programias de man, carteis decine, fotocromos, mercaba revistas de cineIso foime levando a unha especializacinsempre secundaria en canto a que non era amia profesin, como tampouco agora,claro. Sigo mirando moito cine, escribindo decine, coleccionando, en fin. A mia coleccinde carteis de cine ben pode pasar dos30.000Con Antonio Durn Morris e o director ngel de la Cruz, caracterizado de crego para OS MORTOS VAN S PRESAS, filme de 2009.viernes 5 de diciembre de 2014 7. Miguel Anxo Fernndez11. Vostede dixo que importante para un escritor contar co apoio das editoriais e do comercio, mais tamn consciente dadificultade que teen os autores galegos para facerse visibles. Que consello lle dara vostede a eses escritores tmidos quebuscan dar a coecer as sas obras?Levo moi mal cando algn autor novo se achega a minpedndome axuda para publicar. Por impotencia propia, porquenon teo maneira de axudalos. Recoezo que a min iso veumedado, grazas sobre todo mia vinculacin ao medioaudiovisual, e a ter unha certa sona como crtico de cine noxornal La Voz de Galicia. Para mis coeca a moitos editores,pero nunca se me dera por facer ficcin. E cando chegou aoportunidade, fun directamente a Galaxia e a Carlos Casares, atravs de Damin Villalan, daquela o director editorial. E assau o primeiro libro, os relatos histricos de O sabre dofrancs. O resto veu dado Consello? Que escriban moito, que odean a ler, que insistan diante das editoriais. Isto cambioumoito. Agora as redes sociais e a autoedicin, permite que sepoida editar a baixo custe e darlle moita difusin. Pero sendoconscientes de que o nivel de lectura baixou, pois moipreocupante entre a xente nova. Despois est o comercio, apromocin. Se non te promocionas, o teu libro non existe. Senon existe, non se merca. Se non se merca, a editorial non cheeditar o seguinte libroNo acto do 25 aniversario da creacin do Premio de Novela Manuel Garca Barros na Cidade da Cultura12. E claro, non podiamos deixar de lle preguntar para cando se encontrarn no camio as sas grandes actividades: a literatura eo cinema. Para cando Frank Soutelo nas pantallas do cinema?Recoezo que me gustara. Estn vendidos os dereitos de Lume de cobiza a unha produtora que deu en dificultades Co cal, malasunto. En principio, mentres haxa sade, haber Frank Soutelo para mis novelas. O primeiro paso ser dar o salto a outraslinguas, e iso fai mis doadas posibles adaptacins audiovisuais, sexa para cine ou para televisin. Pero tamn niso andamosfrouxos. Carecemos de axentes literarios. Por veces penso que outro galo cantara na literatura galega se as sas obras secoecesen noutras linguas. Hai moito por facer.viernes 5 de diciembre de 2014 8. 13. O espido de Gina supn un descanso para Frank ou que preferiu voltar s lembranzas de infancia e de pasaxes posteriores?Esa novela era algo que quera facer porque unha homenaxe atempos idos. Sei que non se tera editado de non ter eu un nome unchisco asentado no panorama editorial galego. Pero quera facela,cunha estrutura clsica e unhas maneiras tradicionais, na idea de queos anos a respectarn. Estoulle moi agradecido a esa novela, que porcerto acadou unha unanimidade crtica que me sorprendeugratamente. En canto a Frank, non descansa. O que penso que olector necesita perder de vista a Frank durante un tempo14. Supoemos que t...</p>