Ibt end320 02-

  • Published on
    18-Jun-2015

  • View
    650

  • Download
    6

Embed Size (px)

Transcript

<ul><li> 1. END 320 Mhendislik EkonomisiMaliyet Kavramlar ve Davranlar (Chapter 8)TOBB ET</li></ul> <p> 2. Maliyet Kavramlar ve Davranlar Genel Maliyet Faktrleri Finansal tablolarda maliyetlerin snflandrmas Maliyet davranlarnn tahmininde maliyetsnflandrmas Karar vermede kullanlan maliyet kavramlar Karar vermede Marjinal Maliyetlerin rolEND 320 Mhendislik Ekonomisi 3. Bir rnn maliyeti nelerden oluur? Yllk 185000 klah dondurmaDondurma (St, eker, vb) $120.250 $0,65 29%Dondurma klah $9.250 $0,052%Kira$112.850 $0,61 27%Maalar$46.250 $0,25 11%alan vergileri $9.250 $0,052%Sat vergileri$42.550 $0,23 10%letme vergileri$14.800 $0,084%Yardmc malzemeler$16.650 $0,094%Elektrik, su, v.b. $14.800 $0,084%Dier giderler(sigorta, reklam, aidatlar) $9.250 $0,052%Kar$24.050 $0,136%Toplam$419.950 $2,27 100% END 320Mhendislik Ekonomisi 4. Genel maliyet faktrleri retim Maliyetleri Dogrudan malzeme Dorudan iilik retim genel gider retim-d Maliyetler (Genellikle periyodikmaliyetlerdir) Genel gider Pazarlama YnetimEND 320 Mhendislik Ekonomisi 5. Genel maliyet faktrleri END 320Mhendislik Ekonomisi 6. Finansal Raporlardaki MaliyetlerinSnflandrlmas Eleme Kavram: Belirli bir gelirielde etmek iin ortaya kanmaliyetler, gelirin elde edildiidnemin ierisinde bir maliyetolarak kabul edilmelidir. Dnem Maliyetleri: Giderlerkalemine ortaya ktklardnemde yazlan maliyetlerdir. rn Maliyetleri: Gelirlerlernler baz alnarak eletirilenmaliyetlerdir.END 320 Mhendislik Ekonomisi 7. rnek Dnem Maliyetleri: Genel ve idari giderler Pazarlama giderleri Sigorta demeleri Gelir vergileri retim d maliyetler rn Maliyetleri: Dorudan malzeme maliyetleri Dorudan iilik maliyetleri retim genel giderleri END 320Mhendislik Ekonomisi 8. Finansal raporlarda dnem ve rnmaliyetleri nasl yer alr? END 320Mhendislik Ekonomisi 9. Bir malat irketinde Maliyet Ak veSnflandrlmas END 320Mhendislik Ekonomisi 10. rnek 8.1 Dordurmac iin MaliyetlerinSnflandrlmas Dondurmann birim maliyetiDondurma (krema, eker, st, ve eitli aroma) $0.65Klah0.05Kira 0.61rnMaalar0.25maliyetleri Sigorta primleri 0.25Sat vergileri0.23yeri vergileri 0.08Kredi demesi0.23 DnemErzak0.09Elektrik-su-gaz0.08maliyetleriDier(reklam, terfi ikramiyeleri)0.05Kar0.13$2.50END 320 Mhendislik Ekonomisi 11. Maliyeti Davranna Gre Snflandrma Hacim indeksi Maliyet Davran Sabit maliyetler Deiken maliyetler Karma maliyetler Ortalama birim maliyetlerEND 320 Mhendislik Ekonomisi 12. Davranna Gre Maliyetler Hacim ndeksi Hacim birimi: retim hacmini tanmlamak iinkullanlan birim. Hacim, retim girdileri veya ktlar cinsindenhesaplanabilir. Girdiler: Dorudan ii saatleri Kullanlan kmr miktar ktlar: Ara: srlen km Enerji santrali: retilen kWsaat Pres makinesi: preslenen para saysEND 320 Mhendislik Ekonomisi 13. Davranna Gre Maliyetler Sabit Maliyetler (Fixed Cost) Firmaya temel retim kapasitesini salamannmaliyeti. Bu maliyet geni bir girdi veya ktaral (ilgili aralk/relevant range) iin sabittir. Arabanz kullanmann sabit maliyetleri nelerdir? Bir konfeksiyon atlyesindeki sabit maliyetler neler olabilir? END 320Mhendislik Ekonomisi 14. Davranna Gre Maliyetler Deiken Maliyetler (Variable Cost) retim veya satlarn dzeyine/miktarna balmaliyetlerdir. retim bykl ile doru orantlolarak artar/azalr. Arabanz kullanmann deiken maliyetleri nelerdir? Bir konfeksiyon atlyesindeki deiken maliyetler neler olabilir?END 320 Mhendislik Ekonomisi 15. Davranna Gre Maliyetler Karma Maliyetler (Mixed Cost) Tam olarak sabit veya deiken olmayanmaliyetlerdir. retim seviyesi/miktarylaartp/azalr ancak retim olmasa da yine vardr. Amortisman Elektrik tketimi Vb.END 320 Mhendislik Ekonomisi 16. Davranna Gre Maliyetler Ortalama birim maliyeti (Average Unit Cost) Toplam retim maliyetinin retim miktarnablnmesiyle bulunan birim bana denortalama maliyettir. Toplam sabit maliyetin birim maliyetine etkisi retimmiktaryla deiir. Toplam deiken maliyetin birim maliyetine etkisisabittir. Toplam karma maliyetin birim maliyetine etkisi retimmiktaryla deiir. END 320Mhendislik Ekonomisi 17. Davranna Gre Maliyetler Ara satn alma ve kullanm maliyeti Maliyet Snflandrmas ReferansMaliyet Deiken maliyetlerGalon bana gidilen mil 20 mil/ galonOrtalama benzin fiyat $1.34/ galonMil bana benzin ve ya $0,0689Mil bana bakm maliyeti$0,0360Mil bana lastik maliyeti $0,0141 Yllk Sabit MaliyetlerPlaka &amp; Kayt$95Mlkiyet vergisi $372 Karma Maliyetler: AmortismanYllk sabit ksm $3.703Mil bana deiken ksm$0,04END 320 Mhendislik Ekonomisi 18. Davranna Gre Maliyetler Maliyet-Hacim likisiHacim Indeksi (mil) 5.000 10.00015.00020.000 Deiken maliyetler ($0.1190/mil) $595 $1.190$1.785$2.380 Karma maliyetler:Deiken ksm200400 600 800Sabit ksm 3.7033.703 3.703 3.703 Sabit Maliyetler 467467 467 467 Toplam deiken maliyet7951.590 2.385 3.180 Toplam sabit maliyet 4.1704.170 4.170 4.170 Toplam maliyetler$4.965$5.760$6.555$7.350 Mil bana maliyet$0,9930 $0,5760 $0,4370 $0,3675END 320 Mhendislik Ekonomisi 19. Davranna Gre MaliyetlerMaliyet-Hacim likisiEND 320 Mhendislik Ekonomisi 20. Davranna Gre Maliyetler Mil bana birim maliyetEND 320 Mhendislik Ekonomisi 21. Karar Vermek iin Kullanlan GelecekMaliyetleri Fark Maliyeti Frsat Maliyeti Batk Maliyet Marjinal MaliyetEND 320 Mhendislik Ekonomisi 22. Karar Vermek iin Kullanlan Gelecek Maliyetleri Fark (Differential) Maliyeti ve Gelir Verilecek kararlarda seenekler arasndakimaliyet farkna fark maliyeti denir. Kararlar: Sre deiimi karar Operasyon planlama Yap veya satn al karar END 320Mhendislik Ekonomisi 23. Karar Vermek iin Kullanlan Gelecek Maliyetleri Sre deiimi rneiOtomobil yedek paras reten bir firmadaretim mhendislii blm mevcut kalplarndaha iyi kalplarla deitirilmesini nermektedir.Alternatif kalbn daha yksek malzememaliyetinin, iilik ve enerji maliyetlerindekikazanla alabilecei dnlmektedir. Her ikialternatifin aylk maliyetlerini dikkate alarakhangi kalp alternatifini setiinizi belirtiniz.END 320 Mhendislik Ekonomisi 24. Karar Vermek iin Kullanlan Gelecek Maliyetleri Sre deiimi rneiMevcut KalpAlternatif Kalp Fark MaliyetiDeiken maliyetler Malzeme$150.000 $170.000 $20.000 ilik85.000 64.000 -21.000 Elektrik 73.000 66.000-7.000Sabit maliyetler: denetleme25.00025.000 0 Vergiler16.00016.000 0 Amortisman40.00043.000 3.000Toplam$392.000 $387.000-$5.000END 320 Mhendislik Ekonomisi 25. Karar Vermek iin Kullanlan Gelecek Maliyetleri Operasyon planlama rneiBir fabrika haftada 5 gn tek vardiya ile tam-kapasite(24,000 adet/hafta) retim yapmaktadr. Bunun sabitmaliyeti $90.000/haftadr ve bu retim hacmi iin ortalamamaliyet $30/birimdir. Fabrika maksimum kapasitesininzerine 4000 adet/haftalk ekstra bir sipari almtr. Buyeni siparii karlamak iin 2 seenek ele alnmaktadr. 2.seenei karl hale getiren retim hacmini bulunuz.1. Hafta ii mesai ve/veya Cumartesi gn alma ilekapasiteyi 36000 birim/haftaya kartmak. Bu durumda,sabit maliyetin deimeyecei fakat deiken maliyetin24000in zerindeki her bir birimlik retim iin $36/birimolaca tahmin edilmektedir.2. Kapasitesi 21000 birim/hafta olan ikinci vardiyanneklenmesi. Bu durumda, yeni vardiya iin$13500/haftalk bir sabit maliyetin ve $31,50/birimlik birdeiken maliyetin olaca tahmin edilmekte.END 320 Mhendislik Ekonomisi 26. Karar Vermek iin Kullanlan Gelecek Maliyetleri Operasyon planlama ve baa-ba rnei Opsiyon 1: fazlamesai veya Cumartesimesaisi: 36Q Opsiyon 2: kincivardiya: $13,000 +31.50Q Baaba noktas:36Q = $13,000 +31.50QQ = 3,000 adetEND 320 Mhendislik Ekonomisi 27. Karar Vermek iin Kullanlan Gelecek Maliyetleri ret veya Satn Al rnei A firmas im makinelerinde kullanlan gaz filtresinden ylda 20,000 adet retmektedir. Beklenen yllk retim maliyetleri aada zetlenmitir: Deiken maliyetler: Dorudan malzeme $100,000 Dorudan iilik $190,000 Enerji ve su $35,000 Sabit maliyetler: Istma ve aydnlatma $20,000 Amortisman $100,000 Toplam maliyet $445,000END 320 Mhendislik Ekonomisi 28. Karar Vermek iin Kullanlan Gelecek Maliyetleri ret veya Satn Al rneiB firmas ise 20,000 adet gaz filtresini Afirmasna $17.00/adet birim fiyatta satmay teklifetmitir. Eer A firmas bu teklifi kabul edersemevcut retim tesisi nc bir firmaya yllk$35,000 cretle kiralanacaktr. A firmas bu teklifikabul etmeli midir?END 320 Mhendislik Ekonomisi 29. Karar Vermek iin Kullanlan Gelecek Maliyetleri ret veya Satn Al rneiret veya Satn Al Kararret OpsiyonuSatn Al OpsiyonuFark MaliyetiDeiken maliyetler Dorudan malzeme$100.000-$100.000 Dorudan iilik 190.000 -190.000 Enerji ve su35.000-35.000 Gaz filtresi 340.000340.000Sabit maliyetler Isnma ve aydnlatma20.00020.000 0 Amortisman 100.000 100.000 0 Kira geliri-35.000 -35.000Toplam maliyet $445.000$425.000-$20.000Birim maliyet$22,25$21,25-$1,00END 320 Mhendislik Ekonomisi 30. Karar Vermek iin Kullanlan Gelecek Maliyetleri Frsat (Opportunity) Maliyeti Baka daha iyi bir zm sememeninkarlan frsat maliyeti. Frsat maliyeti muhasebe defterlerindegsterilmez, sadece karar verilirkendeerlendirilmesi gerekir. rnek: 4 yl niversitede okumann frsatmaliyeti 4 yl boyunca alarak kazanlabilecekgelirdir. END 320Mhendislik Ekonomisi 31. Karar Vermek iin Kullanlan Gelecek Maliyetleri Batk (Sunk) Maliyet Gemi kararlar nedeniyle hali hazrda olumumaliyetlerdir, u anda bu maliyetlerin deimesiiin hibir ey yaplamaz. u anda verilecek kararlara etkisi (hemenhemen) hi yoktur. rnek: Bir sinemaya girdiinizde, filmibeenmeyip yarsnda karsanz ve baka birfilme girerseniz, ilk filme verdiiniz para. END 320Mhendislik Ekonomisi 32. Karar Vermek iin Kullanlan Gelecek Maliyetleri Marjinal Maliyet ve Marjinal Gelir Bir fazla birim rnretmek iin harcananparaya marjinalmaliyet, bir fazlarnn satlmasndankazanlan paraya isemarjinal gelir denir. Mesela, elektrik birimcreti artan kullanmlaazalyorsa, marjinalmaliyet ve dolaysylaortalama birim maliyetider.END 320 Mhendislik Ekonomisi 33. zet Maliyet terimleri ve snflandrmas retim hacmiyle ilikisi Deiik karar verme sreleri Marjinal maliyet ve gelir END 320Mhendislik Ekonomisi</p>