Informatika e biznesit java 3 -

  • Published on
    23-Jun-2015

  • View
    406

  • Download
    12

Embed Size (px)

Transcript

  • 1. Informatika e Biznesit Besart Hashani

2. Pyetje nga java e kaluar? 3. Sistemi Informatik 4. Nga java e kaluar Javen e shkuar folem per: Cilesine e Informates Sasine e Informates Rendesine e informates ne kohe Teorine kibernetike te vendim-marrjes E nenkuptuam rendesine e informates ne biznes per krijimin e nje produkti, per tregun, per konkuerrentin Informacioni eshte vital per nje kompani 5. Rast studimi - Kodak 1839 kamera e pare ne France Kamerat e para ne pllaka shume te renda dhe te komplikuara George Eastman krijoi makinerine per prodhim masiv te pllakave te thata per berjen e fotografive. Me mbeshtetjen e nje miku te tij te pasur Eastman krijoi kompanine Kodak ne vitin 1880. Nuk ishte e suksesshme 6. 1870 - Leon Warnerke kishte shpikur kamerat me film, por keto qe ishin shume te veshtira per tu perdorur. 1885 Eastman ia doli ta permiresoj dukshem kete sistem dhe krijoi kamere me film per treg. Kamera ishte shume me e lehte, por kishte rezolucion shume te ulte, ishte shume e ngadalte dhe kishte kontrast jo te mire. 1888 Kodak ia doli te krijoj film prej celuloidi. Pervec tjerash e thjeshtesoi shume edhe perdorimin e saj Thjeshtesia e perdorimit solli treg edhe te perdoruesit amatore 7. 1902 Kodak prodhonte midis 80 dhe 90 % te perdorimit boteror te filmit ne celuloid. Kompanite qe nuk iu bashkuan trendit te ri, qendruan ne treg per rreth 15 a 20 vite, dhe pastaj deshtuan. 1921 Kodak paraqet filmin e pare per rreze X 1928 Eastman dhe Edison shpallin prodhimin e kameres se pare me ngjyra per video dhe me ze 1935 Kamera e pare me ngjyra qe u shpernda ne treg te gjere 1975 Kodak krijon kameren e pare digjitale (CCD) me rezolucion 10 kPixels 1976 filteri Bayer per ngjyra. 8. 1991 Kodak krijoi kameren digjitale me rezolucion 1.3 Mpixels. Vitet e 90ta Kodak investoi miliarda ne teknologjine e CMOS Image Sensors Kodak ishte shume fanatike e mbrojtjes se kamerave me film celuloidi, prandaj nuk futi ne treg kamera digjitale deri ne vitin 2001. Atehere ishte vone. Tregun e kishin marre konkurrentet japonez (Sony, Nikon) 2009 pas 74 viteve prodhim, Kodak ndalon shitjen e filmave 35mm prej celuloidi. 2012 Kodak aplikon per bankrot 9. Kodak ishte treguar kompani inovative dhe shume dinamike gjate gjithe kohes. Jetoi 132 vite dhe dhuroi shume te reja teknologjike per njerezimin Fanatizmi dhe mungesa e informacioneve e bene kompani dukshem statike. Rrjedhimisht, kerkesa dhe ruajtja e informacionit eshte bazike per nje kompani. 10. Shembull Ilustrues- Spiunazhi industrial dhe inteligjenca kompetitive Informacioni ben dallimin ndermjet suksesit dhe deshtimit Spiunazhi dhe inteligjenca kompetitive ekonomike zakonisht behet per qellime komerciale dhe jo ekskluzivisht per qellime te sigurise kombetare. Legale apo ilegale? Etike apo jo-etike? 11. Inteligjenca kompetitive eshte etike dhe legale Mbledhja e informacioneve duke percjelle gazetat, publikimet, patentat, bashkepunimet, ose cfaredo studimi tjeter te veprimtarise se konkurrentit. Spiunazhi ekonomike eshte ilegal. Marrja e informacioneve teknike qe vijne nga hulumtimet, menyres se prodhimit, teknikave te ndryshme etj., apo informacioneve operacionale sic jane te dhenat per klientelen, shitjet, cmimet, tenderet, politikat zhvillimore etj. Spiunazhi mund te perfshije vjedhjet, sabotazhet, korruptimin, apo edhe mbikqyrjen teknologjike. Kompanite e medha angazhojne ish-agjente sekrete, ish-ushtarake per te shfrytezuar eksperiencen e tyre ne kete fushe. 12. Raste 1993 GM vs VW Jose Lopez, gjeniu qe beri revolucion ne GM, kalon ne VW. Merr me vete informata konfidenciale. VW akuzohet dhe denohet me $100M, dhe brenda 7 viteve te bleje pjese nga GM ne vlere prej $1Miliarde. 1994 Cadence Design Systems vs Avant! Cadence akuzon Avant! se ka vjedhur kode nga ajo Avant! u denua per rastin kriminal me $200M Avant! paraprakisht ishte blere nga Synopsys Me pas bene marreveshje per rastin civil edhe per nje pagese prej $260M te tjera. 13. Raste ne Kosove? 14. Teknologjia e Informacionit (IT) Teknologjia e Informacionit (IT) ka te beje me perpunimin, ruajtjen dhe/ose transferin e informacionit. Sistemet e IT-se mund te perbehen nga kompjuteret, rrjetet telekomunikuese, dhe pajisje tjera elektronike te programueshme. Rrjetet e IT-se na lejojne shperndarjen e informacionit ne menyre te shpejte dhe efikase (interneti etj.) 20 15. Sistemi informatik Sistemi i cili eshte ne marredhenie dhe interaksion me rrethinen ne te cilen kemben madhesite hyrese dhe dalese quhet sistem informatik. Sistemi informatik shnderron te dhenat ne informata Elemente kryesore te sistemit informatik jane njerezit dhe pajisjet => sisteme artificiale Inputet, procesimi, outputet dhe ruajtja e te dhenave realizohet nga personeli dhe pajisjet 16. Kombinim hardver softver Ne liber: Ai i cili meson ti perdore hardverin dhe softverin me sukses do te arrije rezultate te konsiderueshme ne cdo fushe te biznesit: financa, marketing, menaxhment, kontabilitet apo investime. :P 17. Sistemet informative jane dinamike, ose perndryshe kane jete-gjatesi shume te shkurte Kompleksiteti i sistemit informatik eshte gjithnje ne rritje. Brain teaser: Dita e pare 1 cent Dita e dyte 2 cent Dita e trete 4 cent Dita e katert 8 cent Dita e peshte 16 cent Dita e 31-te 18. www.ti.com 24 19. Detyrat dhe aktivitet e sistemit informativ sipas J.W. Wilkinson 20. Organizimi i sistemit informatik Te perfshihen te gjitha qellimet Minimizimi i aktiviteteve te dyfishta dhe menjanimi i konflikteve Motivimi i personelit Nxitja e interaksionit midis nen-sistemeve Numeroni disa profile ekspertesh qe merren me sistemet informatike ne nje ndermarrje A mund nje ekspert i TI te merret me te gjitha punet? 21. Klasifikimi i sistemeve informatike Kritere te ndryshme te klasifikimit. Sipas marredhenies midis inputeve dhe outputeve: Sisteme neutrale sistem vetem transmetues Sisteme te informuara sistem pasiv Sistemi informatik qeverises sistem kreativ Ekzistojne edhe kritere tjera te klasifikimit: sipas vellimit te te dhenave, sipas fushave te perdorimit, sipas menyres se organizimit 22. Definicioni i informatikes se biznesit Informatika e biznesit eshte nje discipline e cila fokusohet ne dizajnimin e sistemeve informatike te cilat perdoren ne biznes. Kemi te bejme me nje nderlidhje ndermjet administrimit te biznesit, te teknologjise dhe te shkencave kompjuterike. 23. Sistemi Informatik i biznesit Detyra e sistemit informatik te biznesit eshte te siguroje informata te sakta, relevante dhe me kohe. Nensistemet: Nensistemi informatik i blerjes se materialit Nensistemi informatik i shitjes me shumice ose pakice Nensistemi i kontabilitetit Nensistemi i vleresimit te kapitalit Nensistemi i shitjeve ditore Nensisitemi i kontrollit te prodhimit Ekziston nderlidhje ndermjet ketyre nensistemeve 24. Fazat e zhvillimit te sistemit informatik Cikli jetesor i sistemit informatik eshte i ngjashem me ciklin jetesor te cfaredo produkti Fazat e zhvillimit te ciklit jetesor te sistemit jane: Faza iniciale (e krijimit) Faza e rritjes (ekspansionit) Faza e zhvillimit (konsolidimit) Faza e pjekurise Faza e zhdukjes 25. Sistemi informatik ne nje ndermarrje 26. Sistemet informatike moderne mundesojne edhe punen ne distance. Ndryshohet menyra si punojme, komunikojme e bejme biznes. Ndermarrja ka ndikim ne sistemin informatik dhe anasjelltas. Lidhshmeri komplekse shume faktore ndikojne reciprokisht rrethina afariste, struktura organizative, proceset afariste, vendimmarrja menaxheriale 27. Sistemi informatik perdoret si per operacione te perditshme ashtu edhe per marrjen e vendimeve strategjike. Rritje e vazhdueshme e ndervarshmerise ndermjet ndermarrjes dhe SI 28. Ndikimi i ndermarrjes ne sistemin informatik Ndermarrja vendose si te perdore TI-ne dhe cfare roli do te kete ajo ne ndermarrje Ndermarrja vendose se kush do te dizajnoje, aplikoje dhe te punoje me kete teknologji Ndermarrja vendose se cfare ndikimi do te kete TI ne biznes, varesisht nga qellimi i vertete i tyre. Faktoret ndikues mund te ndahen ne te jashtem dhe te brendshem 29. Ndikimi i sistemit informatik ne ndermarrje SI mundeson qe ndermarrja te percjelle ndryshimet ne rrethine. SI shkurton rrugen e qarkullimit te informatave brenda ndermarrjes SI zvogelon shpenzimet, rrite te ardhurat dhe zvogelimin e numrit te punetoreve SI zvogelon shpenzimet e menaxhmentit 30. Shembulli i Walmart Wal-Mart eshte kompani amerikane e shitjes qe sot ka rreth 2.2 milione te punesuar 1987 Wal-Mart kishte 9% te tregut amerikan, por kishte produktivitet 40 % (shitje per punetore) me te larte se konkurrentet. Wal-Mart ka krijuar shume standarde industriale Formatin Large-scale (big-box) gjithcka ne nje vend Everyday low price cmime me te ulta cdo dite Electronic Data Interchange komunikime elektronike ndermjet kompanive partnere Zgjerimi rreth qendrave te shperndarjes - depove 1995 Wal-Mart arriti 27% te tregut dhe 48% produktivitet me te larte se konkurrentet 31. Konkurrentet qe imituan teknikat e WalMart paten rritje te prodktuivitetit prej 28% nga 1995-1999. Wal-Mart shtoi ne te njejten kohe edhe 22% ne produktivitet IT ka qene faktor i domosdoshem por jo i mjaftueshem ne suksesin e Wal-Mart. 1969 nder te paret qe perdoren PC-te per regjistrim te inventarit 1980 nder te paret qe perdoren barcodet 1985 EDI Fundi i te 80ave Skaneret e mallrave pa tela Wal-Mart investoi edhe ne programin Retail Link, qe u jep partnerve te dhena direkte mbi shitjet.