Klasik Yönetim Anlayışında Denetim

  • Published on
    04-Jul-2015

  • View
    638

  • Download
    12

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Ynetim Organizasyon

Transcript

  • 1. T.C. GAZ NVERSTES SOSYAL BLMLER ENSTTS LETME ANABLM DALI YNETM ORGANZASYON Y.LSANS PROGRAMIYnetsel Planlama ve Kontrol Hasan Hseyin SUBAI 088221108

2. Sunum Plan Klasik Ynetim Anlay Klasik Ynetim Anlaynda DenetimDenetimSonu2YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 3. Klasik Ynetim Anlay 4. Klasik Ynetim Anlayna Genel BakBilimsel Ynetim Frederic Taylor Gilbreth Henry Gannt4Ynetim lkeleri Henri FayolYNETSEL PLANLAMA VE KONTROLBrokrasi Max Weber 5. Klasik Ynetim Anlayna Genel Bak Klasik ynetim iki ana fikir etrafnda toplanmtr. 1.Rutin ilerin grlmesinde insan unsurunun makinelere ek olarak nasl etkin bir ekilde kullanlabilecei, 2.Formal organizasyon yapsnn oluturulmasdr. 5Taylorun bilimsel yaklam birinci fikri,Ynetim Sreci Yaklam ile Brokrasi Yaklam da ikinci fikri ayrntl olarak ele almlardr.YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 6. Klasik Ynetim Anlayna Genel Bak Klasik teori srekli olarak ak ve seik olarak belirlenmi bir organizasyon yaps ve otorite ilikileri ile hangi ilkelere uyulmas gerektiini aratrmtr. Bu yaklamlar en iyi bir organizasyon yaps ve ynetim tarz iin uyulmas gereken ilkeleri belirlemeye almtr. Bu ilkelere uyulduu taktirde etkinlik ve verimliin artaca ileri srlmtr.6YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 7. Klasik Ynetim Anlayna Genel Bak Klasik teoriyi oluturan temel yaklamdaki ortak fikir ve amalar;a.Klasik teori, organizasyonlarda insan unsuru dndaki faktrler zerinde durmutur: nsan unsuru daima ikinci planda ele alnmtr. Maddi faktrler dzenlendikten sonra insann ngrlen dorultu ve ekilde davranaca-davranmas gerektiivarsaylmtr. Bu yn mekanik organizasyon yaplar olarak adlandrlan yaplar nermitir.7YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 8. Klasik Ynetim Anlayna Genel Bak b.Rasyonellik ve mekanik sreler klasik teorinin hareket noktalar olmutur. nsan unsuruna ilikin faktrler incelenmemitir.8Makine, insan,i ilikilerinde rasyonellik, ana hareket noktasdr.nsan kendine syleneni yapan, pasif bir unsur olarak varsaymtr.YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 9. Klasik Ynetim Anlayna Genel Bak c.Klasik teori, esas itibaryla kapal sistem anlay ile organizasyonlar ele almtr. Uyulmas gereken ilkeleri evrensel kabul etmi9Btn yaklamlar organizasyon ii dahili etkinliin nasl salanabilecei zerinde durmutur.D evre artlarna ve organizasyonlarn deien artlara nasl uyabilecekleri zerinde durmamtr.YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 10. Bilimsel Ynetim Yaklam 1900lerinbalarndaFredericWinslowTaylortarafndan ncl yaplmtr. Taylor bilimsel ynetimin gelimesinde byk katk salayan kii ve bilimsel ynetimin babas olarak bilinir. Taylor alt iletmelerde en alt kademelerden en st basamaklarakadarynetimhiyerarisindeyapmtr.10YNETSEL PLANLAMA VE KONTROLgrev 11. F.W.Taylor 1911de yaynlanan Bilimsel Ynetimin lkeleri kitab ile dnd ynetim ve organizasyon anlaynn esaslarn aklamtr. Taylor be alanda nerilerde bulunmutur. 1.Standartlatrma, 2.Hareket ve zaman etd, 3.Sistematik seim ve eitim, 4.Para ba cret sistemi, 5.Fonksiyonel ustabalk.11YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 12. Henry L. Gantt Gantt Taylorn ada, takipisi ve en yakn meslektalarndan biridir. Taylor iin organizasyonu zerinde dururken Gantt ii yapan kiinin dikkate alnmasn nermitir. Gantt mevcut ynetim uygulamalarna kar km ii psikolojisi ve moral kavram zerinde durarak nderlik ve motivasyon kavramlarnn nemini vurgulamtr. Verimlilikte gdlemenin neminin her eyin zerinde olduu konusunda srar etmitir.12YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 13. Henry L. Gantt Gantt Taylorn para ba cret sistemini iletme iinde ibirlii salayacana inanmyordu. Gelitirdii yeni cret sistemine Gantt grev ve prim sistemi ismini vermiti. Taylorn para ba sisteminden farkl yan Ganttn bir dl sistemini dnmesiydi.13YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 14. Frank B. ve Lillian M. Gilbreth Gilbrethler insanlarn hareketlerini, iin ne kadar zaman aldn kesin olarak saptadlar.(zaman etd) Buna ek olaraktmelhareketlerinintherbligsolarakadlandrdklar 17 temel harekete indirgeyerek yakala, kavra, yerletir eklinde snflandrdlar.14YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 15. Ynetim Sreci Yaklam Ynetim sreci yaklam da ekonomik etkinlik ve rasyonellik fikrini esas almtr. Bu yaklam bilimsel ynetim yaklamnn bir nevi devam, onun tamamlaycsdr. Sadece organizasyon konular ile ilgili deil fakat ynetimin btn alanlar ile ilkeler gelitirmeye almtr. Bu yn ile bilimsel ynetim yaklamndan ok daha geni ve kapsaml bir yaklamdr. H.Fayol organizasyonun tamamn ele alarak iyi bir organizasyon dizayn ve ynetiminin ilkelerini aratrmtr.15YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 16. Ynetim Sreci Yaklam Organizasyon, ynetim sreci yaklamnn belirli birsistem iinde ele ald konulardan sadece birisidir. Ele alnanbukonularlailgiliolarakeitliilkelergelitirilmitir.Ynetim sreci yaklamnn mesaj udur: Bu ilkeleri izlersen baarl olursun. Bilimsel ynetim hareketi teknik adan konuya bakm veynetim organizasyona fazla nem vermemilerdir.16YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 17. Henri Fayol Fayolda, Taylor gibi direkt olarak sanayi iinde almtr.Ynetim birimlerini gelitirmeye aba sarf etmi ve ynetime yukardan bakmtr. Gelitirdii ilkeler gnmzde, planlama ve organizasyon yaplar iin geni lde kullanlmaktadr.17YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 18. Henri Fayolun ynetime ilikin 14 ilkesi: 18blm ve uzmanlama Yetki ve Sorumluluk Disiplin Kumanda (Emir) birlii Yrtme birlii Genel karlarn kiisel karlara stnl Personelin dllendirilmesi Merkezicilik Hiyerarik Dzen (Bu ilkenin sonucu olarak her alt kademedeki grevin bir st kademedeki grevin denetim ve gzetimine verilmesini gerektirir.) Dzen Eitlik (Adil ve eit muamele) gren ve yaamnda stikrar ve Denge Teebbs Ruhu Birlik ve beraberlik YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 19. Brokrasi Yaklam Klasik teorinin nc yaklam olan brokrasi, 1900lerin balarnda Alman sosyologu Max Weber tarafndan gelitirilmitir. Max Webere gre brokratik bir yap, gnlk dilde kullandmz, ilerin geciktirilmesi, yokua srlmesi, bugn git yarn gel anlamnn tersine etkinlik asnda ideal bir organizasyon yapsdr. Weber brokrasiyi organizasyon asndan ele alm bir bro veya bir makam tarafndan ynetimi dnmtr.19YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 20. Max Weber Fonksiyonel uzmanlamaya dayanan i blm , Ak ve seik bir ekilde belirlenmi hiyerarik bir yap ; bylece her kademe bir st kademe tarafndan kontrol edilecektir. lke ve yntemler ; her kademede ilerin nasl yaplaca ile ilgili olarak ayrntl ve soyut ilkeler ve yntemler gelitirilecektir. Gayriahsi ( impersonal ) ilikiler ; Webere gre personel kiisel, duygusal olmayan, hissi herhangi bir ba gelitirmeden davranmaldr. Teknik yetenek esasna dayanan bir personel seim ve terfi sistemi Yasal yetkinin uygulanmas ; Organizasyon birimleri yasal yetki ile birbirlerine balanacaktr. Organizasyon mensuplarnn kulland yetkinin kayna bulunduklar organizasyon kademesi ve pozisyondur. Organizasyona dahil olan bir kii bu anlamda yasal yetkiyi kabul eder.20YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 21. Klasik Ynetim Anlaynda Denetim 22. Denetimin Tanm Bir faaliyetin usulne uygun olarak yaplp yaplmadn kontrol etme eylemidir. Denetim dzenleyici bir ilevdir ve ynetim srecinin planlara uygun biimde srdrlmesini salar. Denetim ilevi; amalara ulalp ulalmadnn ya da ne lde ulaldnn belirlenip, gerekiyorsa dzeltici nlemlerin alnmas srecidir.22YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 23. Ulalmak istenen Miktar StandartSapmaGerekleen Miktar Fiili Sonular23YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 24. Denetimin Tanm ilevlerininYnetimsonuncusuolandenetim, gerekletirilen faaliyetlerin plan standartlarna uygunolupbelirlenmesiolmadnn halindellmesi, bunlarnfarkllklarn nedenlerininaratrlmas, dzeltici nlemlerin alnmas ve sonularn deerlendirilmesi ilemlerinin tmdr. Bu zelliiyle planlamann gelecee ilikin olmasna karn, denetimilevi gemie ilikindir. 24YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 25. Ynetim Fonksiyonlar PlanlamaDenetimrgtlemeKoordinasyon25YrtmeYNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 26. H.Fayolun Ynetim Fonksiyonlar Tanm gelecei''Planlama,tahminetmekvefaaliyetprogramn izmek. rgtlemek, iletmenin maddi ve beeri yapsn kurmak. Yrtmek ya da kumanda etmek;personelihareketegeirmek.Koordineetmek, tm i ve gleri birletirmek ve uyumlatrmak. Denetlemek ise, her eyin verilen emirlere ve konulmu kurallarauygunolarakyaplpgzetmektir. 26YNETSEL PLANLAMA VE KONTROLyaplmadn 27. Klasik Ynetim Anlaynda Denetim Klasik ynetim anlaynda ynetim; "Mevcut sistemleri en iyi ekilde altrarak, i yerinde sk bir disiplin ile insanlarn ileri doru yapmalarn salayarak, en yksek oranda karlla ulamak" eklinde tanmlanmtr. te, bu ynetim anlay erevesinde denetim birimleri genellikle bireye ve hataya odakl, sulu aramaya ynelik, hataya neden olan bireyin tespit edilerek cezalandrlmas esasndan hareket ederek rgtlenmi ve faaliyetlerini bu ekilde srdrmtr.27YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 28. Klasik Ynetim Anlaynda Denetim Klasik anlayta denetim, klasik ynetim kuramlar etkisinde kontrol veraporlamayadayal,durumsaptamaylasnrldenetimeklindedir. Bu denetim ekli; kt rapor ve ceza vermeye hazr bir deneti ve karsnda srekli olarak savunma durumunda bir iiyle sembolize edilebilir. Bu denetim trnde; denetimin amac olandzeltme-gelitirme deil, arac olan kontrol sz konusudur. Klasik denetimmodelleri,alanlarnzgvenleriniyitirmelerine, ilikilerinin ve motivasyonlarnn bozulmasna sebep olduundan rgt zerinde olumsuz etkiler yapmaktadr.28YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 29. Klasik Ynetim Anlaynda Denetim29YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 30. rgtn blmlere ayrlmasnda yararlanlan temel ilkeler: Uzmanlamadan yararlanma, Denetim, Giderleri azaltma, Koordinasyonu kolaylatrma.30YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 31. Blmlereayrmada,blmlerbelirlenirkendenetimikolaylatrmak iin alnmas gereken tedbirler: Alt-st ilikilerini en iyi biimde belirleyecek bir sistemin kurulmas, Faaliyetlerin blm ube ve ksmlara ayrlmas, Gzetim kolaylnn salanmas amacyla fiziki yaknln salanmas, Birbirine emir verme yetkisi olan kiilerin saptanmas.31YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 32. Denetimin gerektirdii n koullar: Planlar Organizasyon yaps.32YNETSEL PLANLAMA VE KONTROL 33. Gantt emalar Ganttn bilimsel iletmecilie olan en byk katks, planlama ve denetimde kullanmak amacyla gelitirdii grafik yntemlerdir. Bu yntem