Ro ro gemiciligi

  • Published on
    16-Jul-2015

  • View
    369

  • Download
    7

Embed Size (px)

Transcript

  • Yazan: Celal EK

  • 2

  • 3GRRo-Ro gemileri dier gemi tiplerine gre spesifik yaps ve tad ykn

    zellii nedeniyle zel gemicilik gerektirmektedir. Ro-Ro gemileri ounlukla sabit hat seferi yapan, sratli yk operasyonu ile limanda kal sresi bir gn ve daha az olan modern gemilerdir. Dier gemi tiplerinde, gemi adamnn yk operasyonunda ykle ilgisi sadece puantrlk ile snrl iken Ro-Ro gemisinde bizzat ykleme ve tahliye operasyonu gemi adamlar tarafndan yaplmaktadr. Bu nedenle Ro-Ro gemisinde alan ve/veya alacak gverte personelinin gemiyi ve tad yk ok iyi bilmesi gerekir.

    Ro-Ro gemilerinde daha nce hi almam bir gemi adam ne kadar tecrbeli olursa olsun ykleme ve tahliyede istenilen performans vermesi uzun zaman almaktadr. Bu tip gemilerde alacak gemi adamlar gemiye katlmadan nce artlarn gereklerine karlk verebilecek bilgi donanmna sahip olmaldrlar. Ancak daha nce bu tip gemilerde almam bir gemi adamnn bilinli olarak iini yapmas uzun zaman almaktadr. zellikle bu tip gemilerin limanda kal sresi saatlerle snrl olduundan, gemiye katlan bir gemi adam katld anda kendisini yk operasyonunun iinde bulur.

    Bu kitap Ro-Ro gemilerinde alan veya almak isteyen gverte zabitleri ve gverte personeli iin geminin ve ykn tantlmas iin hazrlanmtr.

    Celal EK - 2006

  • 4NDEKLER

    Konu ad Sayfa no-----------------------------------------: ------------------------------:

    Blm - 1Ro-Ro gemisi nedir? 6Ro-Ro gemisinde bulunan farkl donanmlar ve sistemler 8Cesiti Ro-Ro gemi resimleri 12

    Blm - 2Ro-Ro gemisinde kullanlan lashing ekipmanlar 13

    Sabit lashing ekipmanlar 13Hareketli lashing malzemeleri ve ekipmanlar 17Lashing ekipmanlarnn bakm-tutumlar 32

    Blm - 3Ro-Ro gemisinde tanan ara eitleri 35

    Komple ara 37Bir ekicinin ksmlar 39ekicinin dorseye balanma ilemi 41ekicinin dorseyi ayrma ilemi 42ift ekerli komple 43Kamyon rmork 44eytan rmork 45Araba tayc rmork 46Yat ve tekne tayc rmork 47Dorse 48Dorsede bulunan iaret ve uyarlar 50 Dorsenin lleri 51Dorsenin ksmlar 52Frigo dorse 56Cam dorse 57Jumbo dorse 58Pilot dorse 59Midilli dorse 60Bulker dorse 62Tanker dorse 63Silo dorse 64Lowbed 65Mafi 66zel amal dorseler 67Dier extra aralar 68

    Blm - 4Yk operasyonu 70Ykleme operasyonu 71zel yk tayan aralarn yklenmesi 72

    Tehlikeli eya tayan aralar 72Frigo aralar 75Ar, dengesiz, ak ve standart d yk tayan aralar 77Ykleme islemi 82

    Rampada yklemeyi yrten nbetci zabitin grevleri 85Ykleme srasnda gemi iinde dikkat edilecek noktalar 88Ykleme ile ilgili genel tavsiyeler 92

  • 5Tahliye operasyonu 93Blm - 5

    Ro-Ro gemisinde emniyet 95Personel emniyeti 96Gemi emniyeti 103evre emniyeti 105Yk emniyeti ve lashing ilemleri 106

    Lashing malzemelerini kullanrken dikkat edilecek hususlar 110Kullanlacak lashing says 112Aralarda bulunan balama noktalarna binen ykn hesaplanmas 115Ksa seferler iin pratik lashing grafikleri 117

    Grafiklerin kullanlmas 118Grafik 1 GVM=10 ton 119Grafik 2 GVM=20 ton 120Grafik 3 GVM=30 ton 121Grafik 4 GVM=32 ton 122

    Yk hasar 123eitli hasar resimleri 124

    Blm - 6EK-1: MCA Ro-Ro gemileri iin denizcilik tavsiye notu 128EK-2: Denizcilik mstearl Ro-Ro ynetmelii 133

  • 6RO-RO GEMS NEDR?Ro-Ro ngilizce Roll on Roll off kelimesinin ksaltmasdr. Ykn kendi

    tekerlekleri zerinde yryerek gemiye giren kendisi kan (tekerlekli yk tayan gemidir.) Ancak bu dilimizde de Ro-Ro olarak kullanlmaktadr.

    Ro-Ro tipi gemiler ilk olarak 1960l yllarda deniz ticaretine girmitir. Bunlarn dizaynnda eski geleneksel gemi dizaynna gre radikal farkllklar vardr. Geleneksel yk gemilerinde blme perdeleri dikey olarak dizayn edilerek ykleme ve boaltma ilemleri gverteden sahil vinleri veya gemi zerinde bulunan vinler ile yaplmaktadr. Bu gemilerin uzun sre limanda kalmasna ve zaman kaybna yol amaktadr.

    Ro-Ro gemilerinde perdeler yatay olarak dizayn edilmi, dolaysyla gverteler yataydr. Gverteler geminin knda veya banda bulunan, gemiye ve yk gvertelerine girii salayan rampa ile itiraklidir. Bu rampalar geminin ana rampas olup ayn zamanda gemi bnyesindeki szdrmazl salayan kapak olarak da kullanlr. Bazen szdrmazlk iin rampadan baka ilave kapak kullanlmaktadr. Gverteler arasndaki balant sabit ve hareketli rampalarla veya asansr ile salanr. Geminin ana rampas kta, bata veya omuzluklarda bulunabilir ancak okluk bu geminin knda dr. Geminin ana rampasndan gemiye kendisi giren aralar ynlendirildikleri gvertelere yine kendileri manevra yaparak yanarlar ve hzl bir istifleme oluur. Bu sayede geminin ykleme-boaltma ilemleri hzl, limanda kal sresi ksa olur.

    Ro-Ro gemileri sadece tekerlekli ara tamazlar. Ak gvertelerine standart konteyner, klasik kargo gemilerinde tanamayacak llerde sandk ykler, helikopter, byk yatlar vb. ok deiik ykleri de tarlar.

    Ro-Ro gemileri ina ve iletim bakmndan iki eide ayrlr. Birincisi Ro-Ro yk gemisi; 12 kiiden daha az yolcu kapasitesi olan ve sadece yk (ara) tamak iin dizayn edilen gemiler. Ro-Ro yolcu gemisi; 12 kiiden fazla yolcu tama kapasitesi olan, yolculuk srasnda yolcular iin barnma, elenme vb. gibi imkanlar bulunan ve yolcu ve yk (ara) tayan gemilerdir.

    ekil -1 Klasik yk gemisi ekil - 2 Ro-Ro gemisi.

    Ro-Ro gemileriyle birlikte yeni bir emniyet sorunu ortaya kt. Stabilite ve su geirmezlik sorunu. Btn gemiler klas ve tipi ne olursa olsun su geirmezlii salamak zorundadr. Klasik tip yk gemilerinde herhangi bir tekne hasar sonucu su geirmezlik salanamadnda ve tekne su aldnda giren su dikey postalar sayesinde kk bir alanda kalacak geminin stabilitesini nemli lde etkilemiyecektir. Ro-Ro gemilerinde oluacak bir tekne hasar ieri giren suyun daha geni alanda hareket etmesi sonucu teknenin stabilite ve yzdrme kabiliyetini nemli lde yitirecektir. Ro-Ro gemilerinin bordadan alan rampa ve

  • 7kapaklar nedeniyle de su geirmezlik konusunda sk denetleme ve iyi bakm tutuma ihtiya vardr.

    Limandan kalkmadan nce ve seyir sresince her gn su geirmez kaportalar kontrol edilmelidir. Gverteler arasnda ve zel blmlerde bulunan ve alma saatlerinde ak tutulan su geirmez kaplar alma saatleri dnda mutlaka kapatlmaldr. Bu kaplarn ayn zamanda kpr stnde bulunan kl ve sesli gstergelerinin alp almad her gn kontrol edilmelidir.

    ekil-3 Solda; K rampadan ykleme operasyonuekil-4 Ortada; K rampann kapatlmasekil-5 Sada; Bir Ro-Ro gemisinin ak gvertesinden aralarn grn

    Ro-Ro gemilerinde yk kapasitesi (Lane metre) erit metre ksaca L/M olarak belirlenir. Gverteler boyuna ara genilikleri kadar eritlere ayrlmtr. eritlerin toplam uzunluu bir Ro-Ro gemisinin yk kapasitesini belirtir. rnein 3750 L/M kapasiteli bir geminin ald aralarn toplam arka arkaya dizildiinde 3750 metredir.

    ekil-6 Drt katl bir Ro-Ro gemisinde ykleme plan

    Ro-Ro gemilerinin yk sahipleri iin en byk avantaj yklerini kapdan kapya tatmalarna olanak salamasdr. Bir noktadan tekerlekli aralara yklenen yk dier noktaya yine ayn arala ulamaktadr. Bu sayede limanlarda yk ellelenmesini ortadan kaldrmakta, ykn elleleme srasnda hasar ve zarara uramasn nlemekte ve ykn ok sratli bir ekilde alcya ulamasna olanak vermektedir.

    Flume tank

  • 8Ro-Ro gemilerinde bulunan farkl donanmlar ve sistemler;

    a) Ba, k, omuzluk rampa kapaklar ve su geirmez borda kapaklarKlasik gemilerden farkl olarak Ro-Ro gemilerinde ykler gemiye ba, k, ve

    yanlardan alan kapaklardan yklenir. Genellikle Ro-Ro yk gemilerinde kapaklar kta Ro-Ro yolcu gemilerinde kapaklar bata olmaktadr. Gemi bordasndan alan, pilot ve yakt almak iin kullanlan su geirmez kapaklar vardr.

    Bu kapaklarn almas ve altrlmas geminin yapsna ve sistemlerine gre farkllklar gsterir. Bu kapaklarn altrlmas hangi sistemle olursa olsun emniyete alma ve kilitleme mekanizmalarnn dzgn alt her zaman kontrol altnda tutulur. Rampa ve kapaklar kullanlrken dikkat edilecek hususlar;

    Rampalar ve kapaklar sadece yetkili kiiler tarafndan alp kapanmaldr. Rampa ve kapaklarn kullanma talimatlar gemide bulunan tm zabitlerin acil durumlarda operasyon yapabilmeleri iin kumanda istasyonlarnda asl olmaldr.

    Rampa ve kapaklarda bulunan tel, liftin, makara, kilit, radansa, hidrolik elemanlar ve elektrik elemanlarn bakm ve tutumlar retici firmann talimatlarna gre yaplmaldr.

    Yk operasyonu srasnda oluacak yatmalar ve/veya meyilin ba ve k kapaklara oluturaca stres her zaman retici firmann belirttii limitler ierisinde olmaldr. Hibir zaman bu limitler almamaldr. Bu kapaklara ar stres uyguland durumlarda derhal yk operasyonu durdurulup gemi dzeltilmelidir.

    Ba ve k kapaklarn gerisinde szdrmazlk amal ayr bir visr kap varsa bu kaplarn kilitleme mekanizmalar ve kilitleri her kapak kapatma operasyonundan sonra iyice kontrol edilmelidir.

    retici firmann talimatlar dorultusunda btn kapaklarn bakm ve testleri belirtilen sreler ierisinde mutlaka yaplmaldr. Kapaklarn szdrmaz conta ve lastikleri her ama-kapama operasyonunda kontrol edilmelidir.

    ekil - 7 Ro-Ro yk gemisinin k kapa

  • 9b) Yk asansrleriBaz Ro-Ro gemilerinde ana gverteden alt ve st gvertelere balant asansr

    ile salanr. Bu asansrler bir ara boyunda ve aracn arln kaldracak kapasitede yaplmtr. Asansrler hidrolik sistemle alr. altrlmas gemiden gemiye farkllk gstermektedir. Asansrlerin yk operasyonunda zaman kaybna sebep olmas ve bakm - tutum masraflarnn yksek olmas gibi nedenlerden dolay modern gemilerde kullanlmamaktadr. Yk asansrleri kullanlrken dikkat edilecek hususlar;

    Yk asansrleri 1.zabitin grevlendirdii eitilmi yetkili kiiler tarafndan kullanlmaldr. Yk asansrn kullanan kii sansr havada olduunda kilitleme ve destek sisteminin kilitlediini grdkten sonra asansre ara koymaldr.

    Yk asansrlerinin kullanma talimatlar gemide bulunan tm zabitlerin acil durumlarda operasyon yapabilmeleri iin kumanda istasyonlarnda asl olmaldr.

    Asansrler 1.zabit tarafndan kullanma almaldr. Yk operasyonu srasnda asansrnn dzgn alt 1.zabit tarafndan srekli kontrol edilmelidir.A