Tâm lý học chuyên ngành

  • View
    800

  • Download
    2

Embed Size (px)

Transcript

  • 1. BI GINGTM L HC CHUYN NGNH1

2. MC TIU MN HC Sau khi hc xong mn hc ny, sinh vin c kh nng: 1. Hiu c im tm sinh l la tui hc sinh hc ngh, c s tm l hc ca vic t chc hot ng dy v hc, phm cht v nng lc c bn ca ngi gio vin. 2. Hiu c c s tm l hc ca vic t chc qu trnh lao ng hp l v nhng vn c bn ca hot ng dy ngh. 3. Bc u vn dng nhng hiu bit trn vo hot ng ging dy ti cc trng dy ngh.2 3. MC LC PHN I. TM L HC LA TUI ................................................................................................ 4 CHNG I. NHP MN TM L HC LA TUI V ........................................................ 4 TM L HC S PHM ............................................................................................................ 4 1. VI NT V LCH S HNH THNH V PHT TRIN CA TM L HC LA TUI V TM L HC S PHM ....................................................................................... 4 2. I TNG, NHIM V V PHNG PHP NGHIN CU CA TM L HC LA TUI V TM L HC S PHM ............................................................................. 6 3. MI QUAN H GIA TM L HC LA TUI, TM LHC ................................ 13 4. NGHA CA TM L HC LA TUI V TM L HC S PHM ........................ 14 5. L LUN V S PHT TRIN TM L THEO LA TUI ....................................... 15 CU HI N TP .......................................................................................................................... 31 CHNG II. TM L HC LA TUI HC SINH .............................................................. 32 TRUNG HC PH THNG ...................................................................................................... 32 1. NHNG YU T NH HNG TI S PHT TRIN TM L LA TUI HC SINH TRUNG HC PH THNG ........................................................................................ 32 2. S PHT TRIN TR TU CA HC SINH TRUNG HC PH THNG .................. 35 3. NHNG C IM NHN CCH CH YU CA LA TUI HC SINH TRUNG HC PH THNG ................................................................................................................. 38 CU HI N TP .......................................................................................................................... 43 CHNG III. TM L HC LA TUI SINH VIN ............................................................ 44 1. NHNG IU KIN HH HNG TI S PHT TRIN TM L CA LA TUI SINH VIN .............................................................................................................................. 44 2. C IM TM L C BN CA LA TUI SINH VIN ....................................... 48 3. NHNG C IM NHN CCH CH YU CA LA TUI SINH VIN .................. 52 CU HI N TP .......................................................................................................................... 61 PHN II. TM L HC S PHM .............................................................................................. 62 CHNG I. TM L HC DY HC .................................................................................... 62 1. BN CHT CA HOT NG DY V HC ............................................................. 62 2. HNH THNH HOT NG HC .................................................................................. 65 3. C S TM L HC CA VIC LNH HI TRI THC, CC PHNG THC HNH NG V PHNG THC T DUY .................................................................... 68 CU HI N TP .......................................................................................................................... 73 CHNG II. TM L HC NHN CCH NGI GIO VIN .......................................... 74 1. C IM LAO NG CA NGH DY HC ........................................................... 74 2. CU TRC NHN CCH CA NGI GIO VIN .................................................... 77 3. MT S PHM CHT NHN CCH CA NGI GIO VIN ................................ 78 4. NNG LC CA NGI GIO VIN ............................................................................ 81 5. UY TN CA NGI GIO VIN ................................................................................... 92 6. CON NG HNH THNH PHM CHT V NNG LC CA NGI GIO VIN ........................................................................................................................................ 93 CU HI N TP .......................................................................................................................... 95 TI LIU THAM KHO ............................................................................................................... 963 4. PHN I. TM L HC LA TUI CHNG I. NHP MN TM L HC LA TUI V TM L HC S PHM Trong h thng cc khoa hc s phm, cng vi Tm l hc i cng, Tm l hc la tui v Tm l hc s phm l hai chuyn ngnh tm l hc trc tip gp phn hnh thnh quan im s phm v bi dng trnh k nng nghip v s phm cho sinh vin cc trng s phm cng nh cc trng c khoa s phm. Hai chuyn ngnh tm l hc ny gn b mt thit vi nhau, trong Tm l hc la tui (nay cn gi l Tm l hc pht trin) l c s khng th thiu c ca Tm l hc s phm. Chnh v vy, nh gio dc Nga K.D.Usinxki vit: Cc bn hy nghin cu nhng quy lut ca cc hin tng tm l m cc bn mun iu khin, cc bn hy hnh ng cn c trn nhng quy lut ny v nhng hon cnh m cc bn mun vn dng nhng quy lut ny vo 1. 1. VI NT V LCH S HNH THNH V PHT TRIN CA TM L HC LA TUI V TM L HC S PHM Trong lch s cc khoa hc v con ngi, Tm l hc tr thnh mt khoa hc c lp, tch ra khi Trit hc t nm 1879. Cng t , Tm l hc la tui v Tm l hc s phm ra i gn lin vi s thm nhp ca cc t tng di truyn hc. Cng vi hc thuyt tin ha, nhng thnh tu trong vic nghin cu hot ng phn x ca con ngi do I.M.Xtrnp tin hnh khng nh mi lin h qua li gia cc hin tng tm l v sinh l, ch ra s pht trin tm l gn lin vi c s sinh l thn kinh v no b con ngi. C th ni, t tng ca S.Darwin, I.M.Xtrnp gp phn lm r vn v ngun gc pht trin tm l con ngi; cc con ng, quy lut, iu kin v ng lc ca s pht trin tm l; vai tr ca dy hc, gio dc i vi s hnh thnh v pht trin tm l con ngi, qua gp 1K.D.Usinxki. Tuyn tp. tp 8. Nh xut bn vin khoa hc gio dc nc cng ha lin bang Nga. 1950. trang 55 (ting Nga).4 5. phn thc y hai chuyn ngnh Tm l hc la tui v Tm l hc s phm ti thi im lc pht trin mnh m hn. Cng vi nhng thnh tu trn, cc cng trnh nghin cu da trn s tch ly v tng kt kinh nghim ca nhng quan st v s pht trin tm l tr em v tm l hc gio dc tr t nn mng c s thc tin cho Tm l hc la tui v Tm l hc s phm lc by gi. Nhng kt qu nghin cu trong Tm l hc i cng nh Quy lut tm l ca Weber v Feisner, nghin cu Tr nh ca Ebbinhauz, nghin cu cm gic v vn ng trong tm l hc ca W.Wundt.... bt u thm nhp vo Tm l hc la tui v Tm l hc s phm. Ngoi ra, nhng tc phm u tin v Tm l hc s phm nh Tm l hc s phm ca nh gio dc, nh tm l hc Nga P.P.Karterev, Ni chuyn vi cc gio vin v Tm l hc ca nh tm l hc M W.James.... m ra trin vng cho s pht trin ca chuyn ngnh ny. Nm 1906, Nga t chc Hi ngh Tm l hc s phm ln th nht ti Peterburg. Ti hi ngh ny, ngi ta kch lit ph phn tnh l lun so rng trong Tm l hc s phm v khng nh phi c nghin cu thc nghim v Tm l hc la tui v Tm l hc s phm. Cc nh tm l hc v gio dc hc cng cho rng, cn phi ch ra ngun gc pht trin tm l trong quan h ca n vi qu trnh dy hc. Trong lch s hnh thnh v pht trin ca Tm l hc s phm v Tm l hc la tui phi k n s ra i ca trng phi Nhi ng hc vo cui th k XIX u th k XX. Trng phi ny l s kt hp my mc nhng quan im Tm l hc, Sinh l hc, Sinh vt hc v s pht trin tm l ca tr em. Lin X vo nhng nm 20-30 ca th k XX, trng phi Nhi ng hc c tham vng gi vai tr ca khoa hc duy nht macxit v tr em, coi s tc ng ca hai nhn t l mi trng v di truyn quyt nh trc tip s pht trin tm l tr em. H coi Tm l hc l khoa hc v cc yu t ch quan, cn Gio dc hc l kinh nghim ch ngha. Nhng quan im trn ca trng phi Nhi ng hc c nh hng khng tt ti Tm l hc, Gio dc hc v hot ng ging dy trong nh trng ni chung. iu ny c nu ln trong cc ph phn c tnh nguyn tc nhiu lun im ca trng phi Nhi ng hc.5 6. Quan im ng n ca N.K.Crupxcaia, A.X.Macarenc t c s cho vic nghin cu cc vn hnh thnh, pht trin nhn cch tr em trong gio dc v hot ng tp th. A.X.Macarenc khng nh: Nh gio dc hiu bit hc sinh khng phi trong qu trnh nghin cu hc sinh mt cch th m trong chnh qu trnh cng lm vic vi hc sinh v trong chnh s gip hc sinh mt cch tch cc. Nh gio dc phi xem xt hc sinh khng phi nh l i tng nghin cu, m l i tng gio dc1. L lun v s pht trin cc chc nng tm l bc cao ca L.X.Vgtxki c ngha cc k quan trng i vi s pht trin ca Tm l hc la tui v Tm l hc s phm. ng cho rng: Mi chc nng trong s pht trin vn ha ca tr c b l hai ln, trong hai phng din: ln u tin trong phng din x hi, sau l phng din tm l, u tin gia ngi ny vi ngi kia nh l mt phm tr tm giao, ri n bn trong tr nh mt phm tr tm l2. Lun im ny ca L.X.Vgtxki c cc nh tm l hc tha nhn v c th ha trong cc cng trnh nghin cu l lun v thc nghim, gp phn xy dng v pht trin Tm l hc la tui, Tm l hc s phm c kt qu. S trng thnh ca Tm l hc la tui v Tm l hc s phm gn lin vi tn tui ca nhiu nh tm l hc nhiu nc, c bit l cc nh tm l hc nh A.N.Lnchiev, .B.Encnhin, A.A.Liublinxcaia, J.Bruner, J.Piaget, H.Wallon, P.Janet... Ngy nay, Tm l hc la tui c nghin cu vi nhng quan im mi v tm l hc pht trin, nghin cu s hnh thnh con ngi t trong bo thai cho n sut cuc i, gn lin vi nn vn ha x hi lch s v cc tin b x hi ca nn vn minh nhn loi, ca gio dc hin i. 2. I TNG, NHIM V V PHNG PHP NGHIN CU CA TM L HC LA TUI V TM L HC S PHM 2.1. i tng nghin cu ca Tm l hc la tui v Tm l hc s phm1A.X.Macarenc. Ton tp. Tp V. Trang 91 (Ting Nga)2L.X.Vgtxki. S pht trin chc nng tm l bc cao. Ting Nga. M. 1960. Trang 197-1986 7. Tm l hc la tui v Tm l hc s phm l hai lnh vc tm l hc gn b cht ch vi nhau trong hot ng s phm, hot ng gio dc. y l hai chuyn ngnh c bn, pht trin sm nht ca khoa hc tm l. Chng c i tng nghin cu xc nh mc d chng c chung khch th l con ngi trong s pht trin tm l cc giai on pht trin ca n. 2.1.1. i tng nghin cu ca Tm l hc la tui Tm l hc la tui l khoa hc nghin cu nhng c im tm l, cc quy lut, cc iu kin, ng lc pht trin tm l theo la tui, nhng bin i ca cc qu trnh tm l, cc phm cht tm l trong s hnh thnh, pht trin nhn cch con ngi. Tm l hc la tui khng ch ch nghin cu c im tm l ca c nhn cc la tui khc nhau, cc c im khc bit v tm l con ngi trong phm vi cng mt la tui m cn nghin cu kh nng la tu