Mekanik özellikler

  • Published on
    17-Jul-2015

  • View
    249

  • Download
    1

Embed Size (px)

Transcript

<ul><li><p>11</p><p>Malzemelerin Mekanik zellikleri</p><p>Mekanik tasarm ve imalat srasnda malzemelerin mekanik davranlarnn bilinmesi ok nemlidir. Balca mekanik zellikler:</p><p> ekme/basma (tensile /compression) Sertlik (hardness) Darbe (impact) Krlma (fracture) Yorulma (fatigue) Srnme (creep)</p><p>2</p><p>ekme deneyi</p><p>ekil 6.1: ekme deneyi</p><p>Malzeme nin statik kuvvetler altnda dayanm ve dier mekanik zelliklerinin test edilmesinde kullanlr.</p><p>l boyu</p><p>kuvvet</p></li><li><p>23</p><p>ekme deneyinden elde edilen F-L (kuvvet uzama) erisi</p><p>ekme deneyinden elde edilen F-L (kuvvet uzama) verilerinden - diagramna gemek gerekir.</p><p>alanKesitkuvvetiekmeetkiyenParayagerilme =</p><p>oAF=</p><p>boyulilkmiktaruzamadBirim =</p><p>o</p><p>o</p><p>o lll</p><p>ll ==</p><p>Kuvv</p><p>et (N</p><p>)</p><p>Uzama (mm)</p><p>l boyuap</p><p>(gerinim)</p><p>4</p><p>ekme deneyinden elde edilen F-L (kuvvet uzama) erisi</p><p>Yandaki veriler normalize edilerek elde edilen -(Gerilme-Gerinme) erisi</p><p>oAF=</p><p>o</p><p>o</p><p>o lll</p><p>ll ==</p><p>Kuvv</p><p>et (N</p><p>)</p><p>Uzama (mm)</p><p>Ger</p><p>ilme </p><p>(MPa</p><p>)</p><p>Gerinme (mm/mm)</p></li><li><p>35</p><p>Elas</p><p>tik </p><p>.D.</p><p>Plastik .D.</p><p>homojen heterojen</p><p>x</p><p>krlma</p><p>ekil deiimi:Elastik ekil deiimiPlatik ekil deiimi</p><p>HomojenHeterojen (boyun verme)</p><p>Krlma</p><p>elastikplastik dayan. akma gerilmeuygulanan elastik dayan. akma gerilmeuygulanan </p><p>+&gt;</p></li><li><p>17</p><p>33</p><p>Tablo 6.1: ekme dayanm deerleri.</p><p>34</p><p>ekme diagramndan elde edilen veriler</p><p> E, Elastiklik modl a, Akma dayanm , ekme dayanm k, Kopma gerilmesi , Kopma uzamas , Kesit daralmas n, niform uzama Statik tokluk Rezilyans</p></li><li><p>18</p><p>35</p><p>ekme diagram1. Belirgin akma gsteren malzemelerin - diagramlar2. Belirgin akma gstermeyen malzemeler - diagramlar</p><p>Belirgin akma noktas</p><p>36</p><p>A; Akma dayanm</p><p>; ekme dayanm</p><p>Elastiklik modl</p><p>k; Kopma gerilmesi</p><p>Kopma uzamas</p><p>Elastik Snr</p><p>Plastik deformasyon</p><p>Elastik deformasyo</p><p>n</p></li><li><p>19</p><p>37</p><p>Akma gerilmesi</p><p> Akma noktasnn belirgin olmamas durumunda % 0.2 kalc pd oluturan gerilme olarak alnr. (Baz zel durumlarda, mutlaka belirtilmesi art ile, % 0.1 veya %0.05 alnabilir.)</p><p>38</p><p>Ao = lk kesit alanAk = Kopmadan sonra </p><p>llen kesit alano</p><p>ko</p><p>AAA =</p><p> Kesit daralmas: Ak, Eriden bulunamaz.</p><p>lk = Kopma annda l boyulo = ilk l boyu</p><p> Kopma uzamas; lk, eriden de bulunabilir. </p><p>o</p><p>ok</p><p>lll =</p><p>Sneklik</p></li><li><p>20</p><p>39</p><p>Statik ToklukTokluk malzeme krlncaya kadar harcad enerjiyi ifade eder - erisinin altnda kalan alandr</p><p> dTokluk = </p><p>40</p><p>Basit karbonlu elik</p><p>Yay elik</p><p>RezilyansRezilyans, - erisinde, elastik blge altnda kalan alandr.Elastik davran srasnda depolad enerjiyi ifade eder.</p><p>2..</p><p>:Rezilyans</p><p>0</p><p>eep</p><p>e</p><p>dU </p><p>== </p></li><li><p>21</p><p>41</p><p>Scak ekil deitirme</p><p>42</p><p>ekil deiiminin scakta gereklemesi ile sl aktivasyonmekanizmalar aktif hale gelir.</p><p> Pekleme olamaz: Kenar dislokasyonlarda trmanma (climb) mekanizmalar</p><p>alr ve engellerden kurtularak kaymaya devam ederler. Vida dislokasyonlarnda apraz kayma (cross slip) </p><p>gerekleir. Dislokasyon younluk art olmaz. Pozitif ve negatif kenar </p><p>dislokasyonlar st ste gelip bir birini tamamlar, tam dzlem haline gelerek dislokasyon younluunu azaltrlar.</p><p> Tane snr kaymas olur: Artan scaklkla birlikte taneleri birarada tutan kuvvet azalr. Difzyon mekanizmasnn etkinlemesi ile taneler birbirleri zerinde kayarlar.</p></li><li><p>22</p><p>43</p><p>(a) Dislocations trmanmas: artan atom arayer veya boluklara yerleebilir</p><p>(b) Fazla atomlern eklenmesi dislosayon aa inebilir.</p><p>Scakln artmas ile; Elastiklik modl azalr, Pekleme etkisi azalr veya ortandan </p><p>kalkar.</p><p>44</p><p>Gerek Gerilme - birim ekil deitirme</p><p>(Gerek Gerilme Gerinme)</p></li><li><p>23</p><p>45</p><p> u ana kadar hesaplamalarda balang geometrikveriler kullanld. Bu ekilde hesaplanan veriler Mhendislik deerlerdir.</p><p> Gerekte plastik ekil deitirme ile birlikte kesitalan (hacmin sabit kalmas ile) srekli azalr.</p><p> Bu ekilde elde edilen verilere Gerek deerdir. zellikle metal ekillendirme uygulamalarnda </p><p>gerek deerler kullanlr.</p><p>46</p><p>oAF=</p><p>ldld g =</p><p>1+= oll</p><p>)1( +===</p><p>oog lA</p><p>lFAF</p><p>1+===oo</p><p>o</p><p>o ll</p><p>lll</p><p>ll</p><p>o</p><p>l</p><p>lg l</p><p>lldl</p><p>o</p><p>ln== )1ln( += g</p><p>Mhendislik birim uzama.Gerek birim uzama.</p><p>llAA lAlA oooo ==PD de Hacim sabit kalr.</p><p>Gerek gerilme.Mhendislik Gerilme.</p></li><li><p>24</p><p>47</p><p>ekil 6.7: Gerek ve mhendislik - (Gerilme-Gerinme) erileri.</p><p>Gerek deerlere gre izilen gerek gerilme-birim uzama erisine Akama erisi (Flow curve) de denir.</p><p> Elastik blgede fark yoktur. Boyun vermeden sonra</p><p>homojen olmayan ekil deiiminden dolay uzama hesaplanamaz.</p><p>1</p><p>4</p><p>23</p><p>xxx</p><p>x</p><p>1</p><p>4</p><p>23 x</p><p>xx</p><p>48</p><p>1</p><p>4</p><p>2</p><p>3</p><p>x</p><p>x</p><p>xx</p><p>1</p><p>4</p><p>2</p><p>3 </p><p>xx</p><p>x</p><p>5x</p><p>5x</p></li><li><p>25</p><p>49</p><p>Akma Erileri</p><p>50</p><p> Akma erileri: genelde Holloman bants ile ifade edilir.</p><p>gg nK lnln)ln( +=n</p><p>gg K =</p><p>K = Dayanm sabitin = Pekleme steliK ve n; malzeme sabitleri</p><p>n=0 n=0.4n=0.15g g g</p><p>g g g</p></li><li><p>26</p><p>51</p><p> Dorunun eimi pekleme stelini verir. 0 &lt; n &lt; 0.4 arasnda deerler almaktadr. n, deformasyon sertlemesine urama, ve </p><p>deformasyonla dayanmn arttrma kabiliyeti, n, arttka boyun verme zorlar, homojen d. kabiliyeti </p><p>artar. Scak deformasyonda n 0 Bir ok mhensdislik malzemede </p><p>0.15 &lt; n &lt; 0.25 K, dorudan malzemenin dayanm hakknda bilgi verir.</p><p>52</p><p>Tablo 6.2: eitli metal ve alamlar iin pekleme parametre deerleri.</p></li><li><p>27</p><p>53</p><p>ekil 6.10: Dk karbonlu elik belirgin akma noktas gsterir. Ayrca 2 adet akma noktastanmlanmtr: (a)st akma noktas, (b) Alt akma noktas.</p><p>Belirgin akma gsteren malzemelerekme dayanm Boyun verme</p><p>Bzlme</p><p>Krlma-kopma</p><p>Pekleme</p><p>Luders bantlarnn oluumu</p><p>54</p><p>Belrigin akma ve Cottrel atmosferi</p><p> Bu olaya C, N gibi arayer atom kmelerinin dislokasyonlarnalt ksmna yerleip hareketlerini kilitlemesinin sebep olduu dnlr. </p><p> Bu arayer atom bulutuna Cottrell atomsferi ad verilir. C ve N den arndrlm malzemeler belirgin akma </p><p>gstermiyor.</p></li><li><p>28</p><p>55</p><p>Akma uzamas</p><p>Alt akma noktas</p><p>st akma noktas</p><p>Lders bantlar</p><p>Akmam blge</p><p> st akma noktas mekanik olarak bu kilitlerin krlmasn ifade eder. lk akmann meydana geldii kayma bandnn pekleme ile kilitlenmesinden sonra dier dzlemlerde akma meydana gelir.</p><p> Bu olayn kesit boyunca devam ile luders bantlar oluur. Bu olay tamamlannca homojen ekil deiimi balar.</p><p>56</p><p>Deformasyon yalanmasNormal malzemenin davran.</p><p>A. Eger deney x te durdurulup, beklenmeden devam ettirilirse, eri kald yerden devam eder.</p><p>B. Eger deney y de durdurulup 100-200oC civarnda sl aktivasyon uygulanrsa ve soutulan malzemeye yeniden ekme uygulanrsa, belirgin akma noktas tekrar grlr. Bu olaya deformasyon yalanmas ad verilir.</p></li><li><p>29</p><p>57</p><p>Deformasyon yalanmas (strain aging):Souk ekil deitirmi bir malzemeye sl aktivasyon verilirse, elik iin 100-200oC, daha yksek gerilme seviyelerinde belirgin akma yeniden meydana gelir.</p><p>Deformasyon yalanmas</p><p>58</p><p>Sneklik / Gevreklik /Tokluk</p><p> Sneklik: Bir malzemenin plastik ekil deitirme kabiliyetini ifade eder. Bu deerin bymesi, malzeme kopana kadar daha byk plastik ekil deitirme gerekletirebiliyor anlamna gelir. Kopma uzamas ve alan daralmas parametreleri ile ifade edilebilir.</p><p> Gevreklik: Plastik ekil deitirme kabiliyetinin olmamasdurumunu ifade eder. Eri bazen elastik snrda bazende elastik snra ok yakn bir noktada son bulur.</p><p> Tokluk: Malzemenin kopana dek absorbe ettii toplam enerjiyi ifade eder. Snek malzemelerin tokluunun daha yksek, gevrek malzemelerin tokluunun da dk olduu anlam karlabilir.</p></li><li><p>30</p><p>59</p><p>ekil 6.9: Bir alamda tokluk malzemenin dayanm ve snekliinin kombinasyonudur.</p><p>Statik Tokluk</p><p>Malzemenin krlana kadar ne kadar enerji yutacann gstergesidir.</p><p> dTokluk = </p><p>Normal sneklik</p><p>Gevrek</p><p>Yksek sneklik</p><p>60</p></li><li><p>31</p><p>61</p><p>62</p></li><li><p>32</p><p>63</p><p>Sertlik</p><p> Sertlik: Bir malzemenin yzeyine batrlan sert bir cisme kar gsterdii direntir.</p><p> Sertlik deerleri direk olarak malzemelerin dayanmlar ile alakal olduu iin byk nem tar.</p><p> ok daha basit bir ekilde, tahribatsz olarak llebilir.</p><p>64</p><p>Sertlik</p><p> Sertlik deneyi; malzemelerin dayanmlar ile ilgili bal deerler veren bir test yntemidir.</p><p> Sertlik lme yntemleri: Batcucun geometrisine ve uygulanan kuvvet byklne gre: Brinell sertlik lme metotu Vickers sertlik lme metotu Rockwell sertlik lme metotu</p></li><li><p>33</p><p>65</p><p> Sertlik lme yntemleri: Batc ucun geometrisine ve uygulanan kuvvet byklne gre:(a) Brinell, (b)Vickers, (c) Rockwell sertlik lm metotlar.</p><p>99</p><p>9</p><p>66</p><p>Brinell Standart test: 10mm apl sert bilya ve </p><p>3000kgf yk Yzeyde brakt izin ap llr. Pratikte daha kk yk/ap</p><p>kombinasyonlar mevcut. Dezavantaj: malzemeye gre deien</p><p>yk/ap oranlar Yk: F(kgf) = A.D2(mm2) A malzemenin trne baldr. 2.5mm bilya ile elik llyorsa, </p><p>187.5 kgf, Al llyorsa 31.25kgf yk gerekir.</p><p>5Al / Pb vb.10Cu / Pirin / Bronz30Demir / elikAMalzeme</p></li><li><p>34</p><p>67</p><p>Brinell</p><p> Sertletirilmi elik bilya ile 400BSD ne kadar, sinterlenmi karbr bilya ile 550BSD ne kadar lm yaplabilir.</p><p> Bu metot daha byk sertliklere uygun deildir. Eer bilya ezilmeye balarsa yanl lmler yaplr.</p><p>68</p><p>Brinell</p><p>BSD = Birinell sertlik deeriD = Bilya apF = Uygulanan kuvvetd = izin ap.</p><p>340 BSD/187.5/2,5/30</p><p>TSE de gsterimi</p><p>][2</p><p>22 dDDDFBSD = </p><p>Bilya ap Uygulama sresiUygulananKuvvet</p></li><li><p>35</p><p>69</p><p>Brinell</p><p>103</p><p>)/()(</p><p>3)/()/(</p><p>2</p><p>22</p><p>mmkgfBSDMPa</p><p>mmkgfBSDmmkgf</p><p> Metallerde BSD ile ek arasnda 400BSD ye kadar dorusal iliki vardr.</p><p>70</p><p>Vickers Batc u; tepe as 136o olan elmas </p><p>pramit. Tm malzemelere uygulanabilir. Kuvvet seiminde malzeme kriteri yoktur. Kare eklindeki izin kegenleri </p><p>mikroskopla llr. BSD deeri gibi ekme dayanmnn </p><p>tespitinde kullanlabilir. Elmas u kullanlmasndan dolay, ok sert </p><p>malzemelerde dahi kolaylkla kullanlabilir.</p><p>272.1</p><p>ortdFVSD =</p><p>VSD= Birinell sertlik deeriF = Uygulanan kuvvetdort = izin kegen ortalamas.</p><p>221 dddort</p><p>+=</p><p>255 VSD/100/30TSE de gsterimi</p><p>Uygulanan Kuvvet Uygulama sresi</p></li><li><p>36</p><p>71</p><p>Rockwell metotu Batc ucun yzeyden ieri doru batt derinlik dikkate alnr. Malzemeye gre u/yk kombinasyonu seilmelidir. Plastik malzemelerin lmde yaplabilir: bir ok skalas</p><p>mevcuttur.</p><p> lm yzeyleri temiz olmaldr. C skalas; sert metaller iin kullanllr: </p><p>150kgf yk ve tepe as 120o olan elmas koni u kullanlr.</p><p> B; 100kgf yk ve 1/16 apnda sert bilye kullanlr.</p><p>72</p><p> Deney paras yeterli kalnlkta olmal, </p><p> Kenara yakn lmler yaplmamal, </p><p> Birbirine yakn lmler yaplmamal, </p><p> En az 3 lm yaplmaldr.</p><p> Sertlii llecek yzeyin dzgn ve temiz bir ekilde hazrlanmas gerekir.</p><p>Sertlik lmlerinde</p></li><li><p>37</p><p>73</p><p>74</p></li><li><p>38</p><p>7510</p><p>3)/()(</p><p>3)/()/(</p><p>222 mmkgfBSDMPammkgfBSDmmkgf </p><p>76</p><p>entik/Darbe</p></li><li><p>39</p><p>77</p><p>Normal artlarda snek malzeme eksenli ykleme hali (entik) Dk scaklkta zorlama Kuvvetin ani uygulanmas (darbe)</p><p>Bu artlarn biri veya bir ka etkimesi durumlarnda plastik ekil deiimine imkan bulamaz ve gevrek davran gsterirler.</p><p>78</p><p>Snek malzemelerin gevrek krlmaya olan eilimlerini lmek iin baz testler yaplr:</p><p> Charpy ( noktadan eme) Izod (ankastre eme).</p><p>Belli bir potansiyel enerjiye sahip ktle, V-entik alm numuneye arptrlr.Numunenin krlmas iin gereken enerji Darbe Enerjisi - Ek saptanr.Birim olarak J veya Nm kullanlr.</p></li><li><p>40</p><p>79</p><p> Belli bir potansiyel enerjiye sahip ktle V-entik alm numuneye arptrlr.</p><p> Numunenin krlmas iin gereken enerji Darbe Enerjisi - Ek saptanr.</p><p>)'( hhmgEk =</p><p>80</p><p>Darbe enerjisine etki eden faktrler:</p><p>a) Dayanmb) Kristal yap,c) Scaklkd) Kimyasal bileim</p></li><li><p>41</p><p>81</p><p>a) Dayanm: Darbe deneyleri; malzemelerin dinamik tokluu </p><p>belirlemektedir. Fakat statik toklukla (- grafiinin altndaki alan) </p><p>arasnda iliki vardr. Dayanm yksek malzemeler darbe dayanm dk</p><p>olurken dk dayanml malzemelerin darbe dayanmlar yksek olduunu sylemek yanl olmaz.</p><p>82</p></li><li><p>42</p><p>83</p><p>Kristal Yap</p><p> YMK; snek ve tok, SDH; gevrek, HMK; baz artlarda </p><p>gevrek bazlarnda tokdavranmaktadr.</p><p>84</p><p>Belirli bir scaklk altnda HMK tokluunu yitirerek gevrek davrangstermeye balar. Bu scakla Snek-gevrek gei scaklad verilir (ductile-brittle transitiontemperature).</p><p>2minmax@ EETgT</p><p>+=</p></li><li><p>43</p><p>85</p><p>86</p><p>Kristal Yap</p><p> YMK; snek ve tok , SDH; gevrek, HMK; baz artlarda gevrek bazlarnda tokdavranmaktadr. Belirli bir scaklk altnda HMK tokluunu </p><p>yitirerek gevrek davran gstermeye balar. Bu scakla Snek-gevrek gei scaklad verilir (ductile-brittle transition temperature).</p></li><li><p>44</p><p>87</p><p>Kristal Yap /Scaklk</p><p>HMK da ki bu dn sebebinin arayer atomalarnn dk scaklklarda, dislokasyon hareketlerini engellemesi olarak dnlr. Nispeten yksek scaklklardadislokasyonlar engellerden kurtulabildii dnlmekteve bu yzden darbe enerjisini artt varsaylmaktadr.</p><p>SDH</p><p>88</p><p>Snek-gevrek gei Scakl</p><p>2minmax@ EETgT</p><p>+=</p></li><li><p>45</p><p>89</p><p>HMK da ki bu dn sebebinin C ve N gibiarayer atomalarnn dk scaklklarda, dislokasyon hareketlerini engellemesi olarak dnlr. Nispeten yksek scaklklardadislokasyonlar engellerden kurtulabildiidnlmekte ve bu yzden darbe enerjisini artt varsaylmaktadr.</p><p>90</p><p>Kompozisyon HMK da gei scakl, kimyasal bileimden ok </p><p>etkilenir. rnein, C artarsa Tg artar. Mn (ve Ni) artarsa Tg azalr. </p><p>Dk scaklklarda yksek tokluk iin ideal alamelementleridir.</p></li><li><p>46</p><p>91</p><p>Deformasyon yalanmas</p><p>Normal malzemenin davran.</p><p>A. Eger deney x te durdurulup, beklenmeden devam ettirilirse, eri kald yerden devam eder.</p><p>B. Eger deney y de durdurulup 100-200oC civarnda sl aktivasyon uygulanrsa ve soutulan malzemeye yeniden ekme uygulanrsa, belirgin akma noktas tekrar grlr.</p><p>92</p><p>Deformasyon yalanmas (strain aging):Souk ekil deitirmi bir malzemeye sl aktivasyon verilirse, elik iin 100-200oC, daha yksek gerilme seviyelerinde belirgin akma yeniden meydana gelir.</p></li><li><p>47</p><p>93</p><p>TasarmSGGS (DBTT) gsteren malzemelerde, darbe zellikleri dikkate alnarak yaplan tasarmlarda, </p><p>seilen malzemenin snek gevrek gei scaklnn kullanm scaklklarna tekabl etmemesi, ve hatta mmkn olduu kadar dk olmasdr. </p><p> Bylece, souk havalarda, ani zorlamalar altnda malzeme beklenmedik gevrek krlma gstermeyecektir. </p><p> Bu tasarm kriterlerine bir rnek; gemi gvdelerinde kullanlan sacn, -20oC de, en az 70Jlk darbe enerjisine sahip olmas gerekliliidir. Bu deer farkluygulamalarda deiebilir.</p><p>94</p><p>entik faktr</p></li><li><p>48</p><p>95</p><p> entik: Bir parada bulunan ani kesitdeiimidir.</p><p> Bir malzemede entiin bulunmas malzemenin ierisindeki gerilme dalmn deitirir. </p><p> entik dibinde bir gerilme ylmas oluur ve bu deer entiin bulunmamas dikkate alnmadan yaplan hesaplanandan daha bykgerilme deerlerine ular.</p><p>96</p><p>Kt = entik faktrmax = Max gerilme (entikten dolay Gerilme ylmas ile oluan gerilme) </p><p>n = Nominal gerilme (ortalama gerilme)</p><p>ntK </p><p>max=</p></li><li><p>49</p><p>97</p><p>Ra 2max =</p><p> Kt, geometriye baldr ve 1 den byk deerler alr. ok bymesi halinde tehlikeli durumlara sebep </p><p>olmamas iin hesamplamalarda nom yerine maxdikkate alnmaldr.</p><p> Kt R-1 (entik dibi radyusu ile ters orantl)</p><p>a max R max </p><p>98</p><p> b/r oran ve r/h oran azalmas ile Kt artar. Kt, 2.5-3 ve daha byk deerlere ulaabilir.</p><p> Litaratrde tabloladan deerler bulunabilir.</p></li><li><p>50</p><p>99</p><p> entiin ok keskin olmas durumunda entik dibi radyus sfra ve gerilme sonsuza yaknsar.</p><p> Gerekte bu ekilde olmaz. ok keskin entikler (atlaklar) bulunma durumunda </p><p>gereken tasarmn yaplmas iin krlma mekaniikullanlr.</p><p> Krlma mekaniinde gerilme iddet faktr ve malzemenin krlma tokluu kavramlar kullanlr.</p><p>100</p><p> Krlma mekaniinde Gerilme iddet faktr kullanlr. KI: ekme zorlamas KII: Kesme (kayma) zorlamas KIII: Burulma zorlamas olma durumlar.</p><p> En tehlikeli durum K1: ekme durumudur.</p><p>aYK =1ekil Faktr</p><p>Gerilme iddet faktr</p><p>atlak boyu</p><p>ekme gerilmesi</p></li><li><p>51</p><p>101</p><p> Malzemenin ani zorlamalara kar dayanmn ifade eden byklk krlma tokluu dur.</p><p> Bu deer K1C ile ifade edilir K1C azaldka malzemenin gevrek krlma eilimi artar. Parann tasarmda herhangi bir zorlama altnda ani ve </p><p>gevrek krlmamas iin aadaki art salanmaldr.</p><p>ICI KK Zorlanma artlar &lt; Malzeme dayanm</p><p>102</p></li><li><p>52</p><p>103</p><p>Ani krlma olmamas iin1. atlak boyunun kritik deerden kk olmas2. Gerilmenin kritik gerilmeden (kritik atlak </p><p>boyunda gevrek krlmaya sebep olan gerilme) deerden daha kk olmas gerekir.</p><p>krkC aYK =1Kritik atlak </p><p>boyu</p><p>Ani krlma ekme gerilmesi</p><p>ekil FaktrMalzemenin </p><p>krlma tokluu</p><p>104</p><p>atlak boyu arttka hasara sebep olan gerilme azalmakta</p></li><li><p>53</p><p>105</p><p>Dzlemsel uzama durumu, en kt durum. Dzlemsel gerilme durumuna yaklaldka krlma tokluu artar. Klc, d...</p></li></ul>