Folder ścieżka przyrodnicza Dolina Samborowo

  • Published on
    29-May-2015

  • View
    482

  • Download
    2

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Obszar Trjmiejskiego Parku Krajobrazowego wyrnia si urozmaicon polodowcow rzeb terenu i bogactwem lasw (zajmuj ponad 90% powierzchni Parku). Proponujemy spacer ciek przyrodnicz w jednej z najpikniejszych dolin TPK Dolinie Samborowo. Nazwa doliny pochodzi od imienia ksicia pomorskiego Sambora I, ktry w XII wieku osadzi w Oliwie http://staraoliwa.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=2105:dolina-samborowo&catid=15:oliwa-wspolczesna&Itemid=6 zakon cystersw. Na trasie cieki wyznaczono 10 przystankw, czas przejcia wynosi okoo 3 h. tekst: Agnieszka Kowalewska, Ewelina Sobaska zdjcia: ES - Ewelina Sobaska, DO - Dariusz Oarowski

Transcript

<ul><li> 1. CIEKA PRZYRODNICZA DOLINA SAMBOROWO CIEKA PRZYRODNICZA DOLINA SAMBOROWO </li></ul> <p> 2. Obszar Trjmiejskiego Parku Krajobrazowego wyrnia si urozmaico- n polodowcow rzeb terenu i bogactwem lasw (zajmuj ponad 90% powierzchni Parku). Proponujemy spacer ciek przyrodnicz w jednej z najpikniejszych dolinTPK Dolinie Samborowo. Nazwa doliny pochodzi od imienia ksicia pomorskiego Sambora I, ktry w XII wieku osadzi w Oli- wie zakon cystersw. Na trasie cieki wyznaczono 10 przystankw, czas przejcia wynosi okoo 3 h. Przystanek 1. - skraj ki W pobliu, przy ciece pro- wadzcej w gb doliny, znajduje si murawa z wieloma rolinami zielnymi, wrd ktrych s ga- tunki piaszczystych siedlisk, m.in. rogownica polna, cieciorka pstra i chaber driakiewnik. Znajdziemy tu rwnie interesujcego sukulen- ta rozchodnika wielkiego. Z kolei dno doliny zajmuj pnaturalne zbiorowiska trawiaste.Wystpuj tu pospolite gatunki traw (np. wiechli- na kowa i kupkwka pospolita), a take czsto mylone z nimi tu- rzyce o trjkanciastej odydze. W czerwcu kwitnie masowo przy- tulia biaa. Na ce moemy spotka rwnie wiele ciekawych owadw, np. efektownego pluskwiaka strojnic baldaszkwk oraz liczne motyle pazia krlowej i rne gatunki rusaek: po- krzywnika,pawika,ceika,oset- nika i admiraa. Godne uwagi s charakterystyczne kopce ziemi, wiadczce o obecnoci czciowo chronionego kreta europejskiego. O zmierzchu nad dolin mona ujrze po- lujcego na owady nietoperza borowca wielkiego. Strojnica baldaszkwka fot. ES Cieciorka pstra fot. ES 3. Przystanek 2. - pocztek alei dbowej Wzdu drogi po prawej stronie mona zaobserwowa 4 okazae dby szypukowe, sta- nowice grupowy pomnik przy- rody. Jednak w drzewostanie dominuj buki i graby. Wiosn oraz wczesnym latem od strony lasu sycha charakterystyczne sip-sip-sip-sip-sirr. Jest to piew cile chronionej wistunki lenej. Ptak ten zamieszkuje gwnie dojrzae drzewostany liciaste, cechujce si skpym podszy- tem. Warto te zwrci uwag na specy- ficzne, szarozielone lub biaawe plamy, widoczne na korze drzew. S to porosty (grzyby lichenizowane) m.in. rozsypek srebrzysty oraz kilka gatunkw liszajca. Na zboczu doliny ronie podlegajca ochronie cisej przylaszczka pospolita, czciowo chronione konwalia majowa i przytulia wonna, a take szereg innych rolin runa lenego, jak: kostrzewa lena, zawilec gajowy, niecierpek drobnokwia- towy, kuklik pospolity, zerwa kosowa czy szczaw gajowy. Wzdu cieki z kolei znajdziemy roliny o waciwociach lecz- niczych babk zwyczajn i lancetowat oraz arnowiec miotlasty. Przystanek 3. -Gruby Db Gruby Db, czyli db szypukowy o obwodzie 5,60 m i wysokoci 25 m to po- mnik przyrody nr 206 A. Dno doliny pomidzy k a len drog zajmuje las dbowo- grabowy, tzw. grd. Tak yzne siedlisko sprzyja wielu gatun- kom ptakw. Jednym z nich jest strzyyk bardzo may, o dononym gosie. Przed- stawicielami rolin zielnych s: przytulia wonna, gajowiec ty, gwiazdnica wielkokwia- towa, szczawik zajczy, kon- walijka dwulistna oraz dzwo- nek brzoskwiniolistny. Uwag zwraca licznie wystpujcy barwinek pospolity. W pobli- u rosn rne gatunki drzew: buk pospolity, db szypu- kowy, grab pospolity, jesion wyniosy, lipa drobnolistna, klonpospolityijawor,topolaosika,olszaczarnaorazbrzozabrodawkowata. Przy odchodzcej w bok drodze znajduj si charakterystyczne zagbienia w zboczu, o rednicy kilkunastu metrw. S to dawne wyrobiska wirowni, gdzie moemy zobaczy szereg gatunkw ciepolubnych. wistunka lena fot. ES Porosty na pniu graba fot. DO Pomnik przyrody Gruby Db fot. DO 4. Przystanek 4. - koniec alei dbowej Przy rozwidleniu drg zwraca uwag martwy db szypukowy (PP nr 199). Koczy on pomnikow alej, na ktr skada si w sumie 11 drzew w wieku od 150 do 300 lat. Cz z nich zostaa powalona przez wiatr, jed- naknadalpenionefunkcjepomnikwprzyrody.Nieopodalronieokazay grab.Najegokorzeznajdziemykolejnyzpospolitychporostwkrajowych otwornic gorzk o szaro-biaym zabarwieniu i charakterystycznym, gorz- kim smaku. Wrd rolin runa wyrnia si jaskier rozogowy. Kilkadziesit metrw dalej moemy zapozna si z kilkoma gatunkami drzew iglastych: sosn zwyczajn, wierkiem pospolitym oraz daglezj zielon. Daglezja jest gatunkiem obcym we florze krajowej (pochodzi a z Ameryki Pnocnej) i zostaa tu sprowadzona przez czowieka. Obecno wierka jest rwnie wynikiemludzkiejdziaalnoci,poniewajegonaturalnyzasigwPolscenie obejmuje tego regionu. Przystanek 5. - polanka w grupie luno rosncych dbw Niewielka polanka z grup starych dbw szypukowych. Znale tu moemy interesujcy gatunek grski to- je gajow, dbrwk kosmat, przetacznika lenegoorazkilkagatun- kw paproci: nerecznic krtkoostn, samcz i szerokolistn oraz wiet- lic samicz. Na lenej drodze ronie sit chudy gatunek obcy w naszej florze, zawleczony tutaj przez czowieka. Ponadto moemy tu spotka dwa gatunki owadw koprofilnych: uka gnojarza oraz wiosennego. Poprzez zakopywanie odchodw zwierzcych przyczyniaj si do wzbogacenia podoa w zwizki mineralne. Przy odrobinie szczcia zobaczymy innego przedstawiciela chrzszczy kruszczyc zotawk o piknym, zielono lni- cym pancerzu. Na przeomie maja i czerwca z niektrych drzew dziupla- stych sycha gosy nawoujcych o pokarm modych dziciow. Po prawej stronie drogi stoi supek oddziaowy nr 121/122/129. W tym Drzewa martwe, ale nadal pomniki przyrody fot. DO Kruszczyca zotawka fot. ES 5. miejscu skrcamy w lewo, wybierajc mniej uczszczan drog. Doprowa- dzi nas ona do supka oddziaowego nr 122/129/130 i jednoczenie do ko- lejnego przystanku na ciece dydaktycznej. Przystanek 6. - przy supku oddziaowym nr 122/129/130 W tym miejscu dominuje drzewostan bukowy z nasadzeniem drzew szpilkowych. Uwag zwraca duy udzia wierka, jednak znaczna cz tych drzew jest osabiona, co wynika z niewaciwego dla nich siedliska. ciek prowadzc do opisywanego punktu porastaj obficie kpy turzyc: lenej i rzadkokosowej oraz trawa kostrzewa olbrzymia. Ponadto w runie wy- stpuj takie gatunki, jak: skrzyp leny, pokrzywa zwyczajna, kosmatka owosiona, szczawik zajczy. Tak ustronny fragment lasu stanowi dogodne schronienie dla saren i dzikw. Z punktu nr 6. kierujemy si w lew stron, podajc sabo widoczn ciek, prowadzc na szczyt przewietlonego wzgrza. Przystanek 7. - na szczycie wzgrza W tym miejscu dobrze wida efekty prowadzonej wTrjmiejskim Parku Krajobrazowym gospodarki lenej. Naturalny proces odnowy lasu zosta przyspieszony poprzez wycicie starego drzewostanu i nasadzenie nowe- go. Obecnie widnieje tu gsty modnik z takimi gatunkami drzew, jak: db bezszypukowy, buk pospolity, brzoza brodawkowata, sosna zwyczajna, modrzew europejski oraz jarzb pospolity. Po prawej stronie rosn posa- dzone przed kilkudziesiciu laty wierki. Gdzieniegdzie znajdziemy pozo- staoci martwych drzew. S one doskonaym podoem dla rozwoju drob- nych bezkrgowcw, rolin i grzybw. Wida to wyranie na przykadzie kilku pniakw obficie pokrytych porostami z rodzaju chrobotek. Schodzc ze wzniesienia napotkamy na fragmenty granitowych gazw narzutowych, ktre stanowi pozostao po ostatnim zlodowaceniu Pol- ski. Przystanek 8. - db z bluszczem Db ten ronie po lewej stronie drogi, tu obok lecego fragmentu martwego drzewa. Jego pie obronity jest duym okazem bluszczu pospolitego. To zimozielone pncze naley do gatunkw czciowo chro- nionych. W Lasach Oliwskich wy- stpuje do czsto, ale niewiele jest okazw starszych, ktre osigaj okazae rozmiary oraz wystarczajcy dostp do wiata umoliwiajcy kwitnienie. Na y- znymidowilgotnympodourozwinosibogateruno,wktrymwida m. in. podlegajcego czciowej ochronie barwinka pospolitego. Kilkadzie- sit metrw dalej znajduje si stara sosna o specyficznej, tzw. lusterkowej korze proponowana do objcia ochron jako pomnik przyrody. Podajcwkierunkukolejnegopunktu,przyrozejciudrgwybieramy ciek prowadzc w prawo, a nastpnie na wysokoci duego przewr- conego korzenia (tzw. wykrotu) skrcamy w lewo.Warto zwrci uwag na widoczne wykopy, ktre s pozostaociami po dziaaniach wojennych. Przystanek 9. - przy zielonym szlaku W podszycie rosn m.in. bez czarny i bez koralowy dwa gatunki azo- tolubne, ktrych wystpowanie wiadczy o duej zawartoci azotowych zwizkworganicznychwglebie.Bezczarnykwitnielatem,jegokwiatymaj barw bia, a pojawiajce si pniej owoce czarn. Bez koralowy kwit- Owocujcy bluszcz pospolity fot. DO 6. ncy ju wczesn wiosn ma kwiaty tawe, za owoce przybieraj pik- n koralowoczerwon barw. Zobaczymy tutaj rwnie leszczyn oraz lecznicz, podlegajc ochronie czciowej kru- szyn pospolit. Pobocze cieki porastaj gste zarola jeyn i mode drzewa z gatunku klon jawor. Od poowy lipca pojawiaj si owocniki cile chronionego gatunku grzyba mdziaka psiego oraz sromotnika bez- wstydnego, ktrego obecno zdradza charakterystyczny, przypominajcy padlin zapach. Przystanek 10. - podmoka ka Spotkamy tu takie gatunki rolin, jak: wizwka botna, ostroe warzyw- ny i botny, knie botna (popularnie nazywana kaczecem), kuklik zwisy, szczaw tpolistny i zwyczajny, krwawnica pospolita, podagrycznik pospolity, rdest wownik, rzeucha kowa oraz turzyca botna. Wczesn wiosn tu przy gruncie moemy zobaczy licie niewielkiej ledziennicy skrtolistnej. Dno doliny zajmuje fragment zbiorowiska gowego z olsz czarn, topol osik i brzozami. Spotkamy tu rwnie szereg rolin nie wystpujcych w in- nych czciach doliny Samborowo, np. porzeczk czarn, przytuli czepn, zawilca tego, a nawet podlegajcego ochronie cisej storczyka lister ja- jowat.W pobliu rosn okazy dwch gatunkw wierzb: iwy oraz szarej (czyli ozy), a take pat trzciny pospolitej najwikszej krajowej trawy. WceluzachowaniawalorwprzyrodniczychDolinySamborowo,Trjmiej- ski Park Krajobrazowy od kilku lat prowadzi na jej obszarze zabiegi ochrony czynnej, polegajce na regularnym koszeniu k (w odstpach dwuletnich). Dziaanie to ma na celu powstrzymanie procesu zarastania ich przez las. Owoce kruszyny pospolitej fot. DO tekst:AgnieszkaKowalewska,EwelinaSobaska zdjcia:ES-EwelinaSobaska,DO-DariuszOarowski Kwitnca knie botna (zwana kaczecem) fot. DO </p>