Quản lý và tổ chức y tế - Thái Nguyên

  • Published on
    19-Jul-2015

  • View
    211

  • Download
    5

Embed Size (px)

Transcript

  • TRNG I HC Y KHOA THI NGUYN

    T CHC V QUN L Y T

    NH XUT BN Y HC H NI - 2007

  • CH BIN

    ThS. Mai nh c

    BAN BIN SON

    ThS. m Th Tuyt

    ThS. Mai nh c

    ThS. Nguyn Thu Hin

    ThS. Nguyn Th Phng Lan

    ThS. Nguyn Th T Uyn

  • 3

    LI NI U

    T chc - Qun l y t l mt khoa hc ca chuyn ngnh Y x hi hc. Kin thc v T chc - Qun l y t s gip cho cc cn b y t s dng cc ngun lc ca n v, cng ng mt cch c hiu qu.

    Mn hc ny trin khai dy cho sinh vin y khoa h chnh quy cc Trng i hc Y trong nhiu nm qua. Tuy nhin vic bin son ti liu dy v hc chnh thc cho mn hc ny cha c ch . Di s h tr ca chng trnh hp tc y t Vit Nam - Thu in, B Y t, tp th ging vin B mn Y x hi hc bin son cun ti liu "T chc - Qun l y t , dnh cho sinh vin hc mn hc ny. Mc ch ca cun ti liu hng dn sinh vin thc hin cc bi hc ca mn hc theo k hoch thng nht v dy/hc da trn cc vn thc tn ca cng ng. Chng ti bin son cun ti liu ny da trn c s sau:

    Chng trnh hp tc Y t Vit Nam - Thu in. Vn kin tiu d n CBE. 2003;

    Chng trnh gio dc da vo cng ng ban hnh theo Quyt nh S 272/YK-Q ngy 15 thng 7 nm 2005 ca Trng i hc Y khoa Thi Nguyn.

    Tp ti liu T chc - Qun l y t c bin tp ln u tin, khng sao trnh khi thiu st, mong cc bn c ng gp kin chng ti tip tc sa cha, b sung in ln sau nhm hon thin hn cun ti liu.

    Xin trn trng cm n.

    TM CC TC GI

    ThS. Mai nh c

  • 4

    NHNG CH VIT TT

    CBE : Gio dc da vo cng ng

    AIDS : Hi chng suy gim min dch mc phi ngi

    HIV : Virus gy suy gim min dch ngi

    CSSKB : Chm sc sc khe ban u

    XHCN :X hi ch ngha

    CNTB : Ch ngha t bn

    TK : Th k

    WHO : T chc y t th gii

    KHHG : K hoch ha gia nh

    TCMR : Tim chng m rng

  • 5

    HNG DN S DNG TI LIU

    Cun ti liu ny c bin son dng cho sinh vin Trng i hc Y khoa Thi Nguyn dng cho sinh vin nm th ba trong chng trnh o to bc s a khoa h 6 nm nhm gip sinh vin tm hiu nhng kin thc c bn v t chc v qun l y t, cc quan im ca ng v cng tc y t, Lut bo v sc khe nhn dn trong giai on cch mng hin nay.

    Trong cun ti liu ny chng ti hng dn sinh vin t chc thc hin mn hc v cc ti liu tham kho khi hc mn hc ny. Trc khi bt u mn hc, sinh vin nghin cu chng trnh chi tit ca mn hc c cch nhn tng quan v mc tiu, ni dung, thi lng. Da trn nhng nh hng ban u ny s gip sinh vin nhn nhn c s logic ca cc bi hc v c k hoch hc tp ch ng ph hp .

    Sinh vin s c bit n mc tiu ca tng bi hc v nhn thy c b cc mt bi hc bao gm mc tiu, ni dung chnh, lng gi v hng dn sinh vin t hc, t nghin cu v vn dng thc t.

    sinh vin t lng gi c d dng, sinh vin nghin cu k phn cu hi v t tr li trc khi xem p n. Phn cui ca mi bi cp n hng dn sinh vin t hc, t nghin cu v vn dng thc t cc ni dung m ging vin cung cp cho sinh vin.

    Chc cc bn thnh cng trong hc tp.

    TM CC TC GI

    ThS. Mai nh c

  • 6

    MN HC: T CHC V QUN L Y T

    i tng o to: Sinh vin y khoa nm th 3

    S n v hc trnh: 2/0 L thuyt: 2 Thc hnh: 0

    S tit: 30/0 L thuyt 30 Thc hnh: 0

    S im kim tra: 3

    S im thi: 1

    Thi gian thc hin: K VI nm th 3

    MC TIU

    Sau khi hc xong mn hc ny, sinh vin c kh nng:

    1. Trnh by c cc quan im ch o c bn v cng tc y t giai on 2000 - 2020.

    2. Nu c vai tr, ngha v ni dung c bn ca Lut bo v sc khe nhn dn.

    3. Trnh by c t chc v nhim v ca y t cc cp.

    4. M t c chu trnh qun l y t

    NI DUNG S tit TT

    Tn bi hc/ch Tng s L thuyt Thc hnh 1 i cng v t chc v qun l h thng y t 1 1 0 2 T chc v qun l h thng y t 4 4 0 3 Nhng quan im, chin lc v chnh sch y t 2 2 0 4 Lut php y t Vit Nam 2 2 05 T chc v qun l bnh vin 4 4 0 6 Cc ch s sc khe v qun l thng tin y t 3 3 0 7 Lp k hoch y t 3 3 0 8 Gim st hot ng y t 3 3 0 9 Qun l nhn lc y t 2 2 0 10 Qun l ti chnh v vt t y t 3 3 0 11 nh gi cc chng trnh hot ng y t 3 3 0 Tng s 30 30 0

  • 7

    I CNG V T CHC V QUN L Y T

    MC TIU

    Sau khi hc xong bi ny, sinh vin c kh nng:

    1. Nu v gii thch c khi nim: Y x hi hc, Y t cng cng, T chc y t.

    2. M t c v tr, vai tr ca khoa hc t chc y t v qun l y t trong vic chm sc, bo v v tng cng sc khe nhn dn cng nh trong h thng khoa hc y hc.

    T VN

    T khi bc sang th k XX, nn y hc c mt xu th pht trin mi l trong cc trng i hc y xut hin mt mn hc: Y x hi hc v T chc y t.

    1. Cc khi nim

    1.1. Y x hi hc, T chc y t, Y t cng cng

    1 1. Y x hi hc

    Nghin cu tnh trng sc khe v bnh tt ca cng ng, ca x hi.

    Nghin cu nhng iu kin sng, iu kin lm vic v cc yu t t nhin, x hi nh hng n tnh trng nhm mc ch xc nh cc bin php bo v v nng cao sc khe cng ng.

    Cc yu t nh hng n sc khe nh l: thu nhp, trnh hc vn, ngh nghip, gii, dn tc, tnh trng kinh t x hi, mi trng sng, mi trng lao ng... Hin nay c mt s nghin cu v yu t x hi nh hng ti sc khe. S khc bit v kinh t x hi gia cc nc ang pht trin v cc nc pht trin, dn ti s thay i v m hnh bnh tt cng nh tui th trung bnh cc nc.

    1.1.2. T chc y t

    L mt b phn ca y hc x hi, l khoa hc nghin cu nhu cu y t, vch k hoch, xy dng c cu t chc mng li y t, phn tch cc hot ng y t nhm thc hin cc mc tiu y t.

    Theo nguyn tc chung th t chc c nh ngha l s kt hp ca cc c nhn v c cng ba c im ngang nhau nh sau:

    - C mc ch ring, t chc c to ra t cc mc tiu c trng khc vi cc mc tiu khc.

  • 8

    - T chc phn cng vic c nh hng theo mc tiu. Nhng ngi tham gia t chc c trao cc nhim v khc nhau tu theo mc , nhng cng vic hon thnh tng nhim v u phi phc v cho mc tiu thng nht ca t chc.

    - C mt ban qun l, ban qun l i din cho khi thng nht, tc t chc , vi cng vic i ni, i ngoi. Ban qun l chu trch nhim m bo iu phi v thc hin mc tiu chung ca khi thng nht.

    1.1.3. Mi lin quan gia Y hc x hi v T chc y t

    Y hc x hi l l lun, l c s khoa hc ca T chc y t ngc li T chc y t l c s thc tin ca Y hc x hi, l h thng nhng bin php y t chng t l lun ca Y hc x hi l ng n, l mi quan h gia l lun v thc tin. V vy, s kt hp Y hc x hi vi t chc y t l rt quan trng.

    Y hc x hi vi ngha trn l mt khoa hc, c i tng, nhim v v phng php nghin cu khoa hc hon chnh nh cc ngnh khoa hc khc. Ngnh Y hc x hi c lin quan cht ch vi cc ngnh khoa hc t nhin v x hi khc ngoi y t nh cc yu t nh hng ca vn ha, kinh t x hi trong nhng iu kin lch s nht nh.

    1.1.4. Y t cng cng

    Y t cng cng hay cn gi l sc khe cng cng (Public Health) cp n nhng vn sc khe ca mt qun th, tnh trng sc khe ca tp th, nhng dch v v sinh mi trng, nhng dch v y t tng qut v qun l cc dch v chm sc. T cng cng y ni ln tnh cht chung cho s ng, ngc vi tnh cht chm sc ring l cho tng bnh nhn.

    Theo WHO (11/1995) "Y t cng cng l vic t chc cc n lc ca x hi n pht trin cc chnh sch sc khe cng cng, tng cng sc kho, phng bnh v nng cao cng bng trong x hi, trong khun kh s pht trin bn vng".

    1.2. Tn gi

    Mn hc ny c tn gi khng thng nht nhiu nc, thm ch trong mt

    - Nc V sinh x hi v T chc y t Lin X (c).

    - Y hc x hi Ru-ma-ni, Anh, M, Ty c.

    - Bo v sc khe Tip.

    - V sinh x hi c, Lin X, Bun-ga-ri.

    - Sc khe cng ng Nam T, Php, Thu in, Ai Cp, An-gi-ri, Nht, B, Nam v Bc M.

    - Qun l y t Ca-na-a v M...

  • 9

    Tn gi mn hc ny nc no tu thuc vo ngha ca n, c hiu nc v cn tu thuc vo truyn thng sn c ca nc na.

    1.3. S pht trin ca Y x hi hc v T chc y t

    - Y x hi hc v T chc y t c nhng du vt u tin t thi vn ho c xa (th k XVIII trc cng nguyn) quy nh vic hnh ngh ca thy thuc trong x hi n l vng Ba Bi Lon; Hypocrat (460-337 trc cng nguyn) quan tm n nh hng ca mi trng x hi n sc khe con ngi.

    - Nm 1700 (th k XVIII) nc c xut bn mt cun sch ni v bnh tt ca nhng ngi th cng, vch ra s lin quan cht ch gia ngh nghip v bnh tt.

    - Cui th k XVIII, c mt tc gi ngi c phn tch su sc quan h gia nhng iu kin x hi v vic bo v sc kho, ng phn tch vn chnh tr x hi nh hng n sc khe, ng nhn mnh vai tr ca thng k trong vic nghin cu bo v sc khe.

    - Nm 1830, Anh c dch t ln lm ngi ta quan tm n hon cnh x hi v bnh tt. Nhng ngi thy thuc v nhn dn Anh thy r l dch t xy ra phn ln tng lp ngho kh.

    - c, B mn V sinh x hi c lp nn nm 1912.

    - Nm 1942, B mn Y hc x hi c thnh lp ti Oxford (Anh) v sau cc trng i hc cc nc khc.

    - Lin X (c). B mn V sinh x hi c thnh lp Trng i hc Tng hp MOSKOBA nm 1922 v n nm 1941 c i tn l T chc bo v sc kho. Sau nhng cuc tranh lun si ni qua nhiu nm, t nm 1966 tt c cc b mn v vin nghin cu T chc y t ca Lin X (c) u mang tn "V sinh x hi v t chc y t".

    - Vit Nam, nm 1966, Trng i hc Y H Ni thnh lp B mn T chc y t.

    2. Khoa hc T chc v Qun l y t

    2.1. Chc nng, nhim v

    - Nghin cu sc khe ca tp th nhn dn lao ng di s tc ng ca mi trng sng, c bit l mi trng x hi. T xc lp ng n cc bin php y t v x hi ngn nga nguy hi v to iu kin thun li cho s pht trin ca sc khe.

    - Nghin cu nhu cu y t, vch k hoch xy dng v pht trin cc c s y t, phn tch cc hot ng y t, to ra mt c cu y t khoa hc hot ng c hiu sut ln nht, t hiu qu kinh t cao nht.

  • 10

    - Trnh by cc quan im, ng li ca ng, Nh nc v cng tc y t, son tho v thc hin cc nguyn tc, ch quy nh trong cng tc y t.

    - Nghin cu cc hnh thc v phng php t chc v cng tc chm sc sc khe cho nhn dn trong lnh vc phng bnh, cha bnh cng nh Qun l y t ph hp vi ch trng ng li ca ng.

    2.2. i tng

    Tc ng ca mi trng x hi i vi sc khe. Nghin cu nhng iu kin sng v lm vic ca con ngi trong x hi, phn tch tnh hnh sc khe ca cc tng lp, cc giai cp trong mi tng quan vi hon cnh x hi, chnh tr, kinh t t c th ra nhng bin php thch hp v t chc v x hi bo v sc khe cho nhn dn.

    2.3. Ni dung c bn

    * Nhng ni dung c bn: nhng c s l lun ca cng tc bo v sc khe; tnh hnh sc khe nhn dn v cc yu t x hi; Lch s y hc; Thng k y t; T chc v Qun l y t; Kinh t y t; Bo him y t, o c y t, Lut php y t, Y t th gii; Tm l y hc; Tuyn truyn gio dc y t;

    * Bn cht ca T chc v Qun l y t

    - X hi hin i l x hi c t chc. a s cc t chc phn nh li hnh nh ca x hi.

    - Cc t chc khc