şəKərli diabet

  • Published on
    06-Aug-2015

  • View
    32

  • Download
    16

Embed Size (px)

Transcript

<ol><li> 1. krli diabet kliniki mnzrsi Sara Mahmudlu Malic-profilaktika 1 Qrup: 110 B </li><li> 2. krli diabet krli diabet endokrin sisteminin xroniki xstliyi olub, qanda krin sviyysinin xroniki olaraq ykslmsi il muayit olunur. Xstlik orqanizmd (mdalt vzid) insulin istehsalnn azalmas v ya orqanizmdki hceyrlrin insulin olan hssaslnn azalmas nticsind inkiaf edir. </li><li> 3. krli diabetin inkiaf etmsinin risk faktorlar Mdalt vzinin insulin hazrlayan hceyrlrini mhv edn virus infeksiyalar. krli diabetin inkiaf etmsind sas rol oynayan mxmrk, viruslu (epidemik) parotit, suiyi, hepatit v s. viruslar qeyd etmk olar. Virus infeksiyas xsusil uaqlarda v yeniyetmlrd krli diabetin ml glmsin sbb olur. rsi faktor. Diabetli qohumu olan xslrd bu xstliyin ml glm riski ykskdir. gr valideynlrdn biri xstdirs, krli diabetin ml glm riski 3%-9%- qdrdir. Piylnm - 2-ci tip krli diabet xstliyinin inkiaf etmsi n sas faktorlardan biridir. nki piylnm zaman orqanizmd maddlr mbadilsi pozulur ki, bu da krli diabetin inkiaf n yol ar. (reseptorlarn insulin hssaslnn azalmas, srbst ya turularnn ks-tsir gostrmsi) </li><li> 4. krli diabetin inkiaf etmsinin risk faktorlar Stress hallar qanda ketaxolaminlrin (adrenalin, noradrenalin), qlukokortikoidlrin artmasna sbb olur ki, buda krli diabetin inkiafina rait yaradr. Ateroskleroz, ryin iemik xstliyi, arterial hipertoniya uzun mddt davam etdikd toxumalarn insulin hsaslin azaldr. Bzi drman preparatlar diabetin ml glmsin sbb ola bilir. Bura sintetik qlukokortikoid hormonlari, sidikqovucu preparatlar, xsusi il tiazid diuretiklri, bzi hipotenziv preparatlar ve i qari drman maddlri aiddir. </li><li> 5. krli diabetin inkiaf etmsinin risk faktorlar Xroniki pankreatit. mdalt vzin iltihab da onun funksiyasn pozaraq krli diabet xstliyinin inkiaf etmsin sbb ola bilr. Alkoqol mdalt vzi toxumasna da dadc tsir gstrir. Autoimmun xstliklr (autoimmun tiroidit, byrkst vzin atimamazl) krli diabetin yaranmasna rait yaradr. Qidalanma pozulmalar. oxlu miqdarda karbohidratl v sellloza atimamazlii olan qidalarn qbulu piylnmy v krli diabetin artmasna gtirib xarr </li><li> 6. Formalar I tip - insulin asllql II tip - insulin asll olmayan </li><li> 7. Mdalt vzid insulin hazrlayan hceyrlrin 90%-i dalm olur. Bellikl, mdalt vzi ya az insulin istehsal edir, ya da insulin ifraz etmir. krli diabetin I tipi il xst olanlarn ksriyytind xstliyin balanc adtn 30 yanadk olan dvr tsadf edir v kskin balayr I tip - insulin asllql krli diabet Mdalt vzi insulin hazrlamaa davam edir. Qlkoza orqanizmdki hceyrlr daxil ola bilmir. Orqanizmin hceyrlri insulinin tsirin, demk olar ki, he bir reaksiya vermirlr. sasn 30 yandan sonra inkiaf etmy balayr. Xstlik tdricn balayr, getdikc arlar. II tip - insulin asll olmayan </li><li> 8. Kliniki gediin gr Yngl forma Orta arlqda Ar forma Karbohidrat mbadilsind olan pozunluqlar phriz vasitsi il tnzimln bilir. Karbohidrat mbadilsini tnzimlmk n 60 TV- qdr insulin v yaxud krsalc hblrin ttbiq olunmas lazm glir. Karbohidrat mnimsnilmsinin tnzimlmk n 60 TV- dn ox insulin tlb olunur. Hminin krli diabetin arlamalarnn ar gediind malicnin metodundan asl olmayaraq, krli diabet ar forma kimi qbul olunur. </li><li> 9. sas simptomlar iddtli susuzluq, yan hissi (polidipsiya) oxlu sidik ifraz (poliuriya) ox yemk (polifagiya) Arqlama Azda quruluq Getdikc artan ziflik Lakin bzi hallarda bu lamtlrin hams birlikd rast glimir v xstlr sbbsiz arqlama, qanma, tez yorulma, cinsi ziflik, tez-tez iban xarmadan ikaytlnirlr </li><li> 10. Xstliyin sas lamti hiperqlikemiyadr ki, bu dainsulin atmazl sbbindn qlkozann toxumalar trfindn mnimsnilmsinin azalmas nticsind yaranr. Qlkogenez prosesinin gclnmsi d hiperqlikemiyann artmasna sbb olur Hiperqlikemiya qlkozuriyann, bu is, poliuriyannnyaranmasna sbb olur Xstlr oxlu maye qbul edir, diurezin miqdar artr v sidik ifraz tezlir Xstlik baladqdan bir ne hft sonra xstlr 10-20 kq, bzn daha ox arqlayrlar Xstlrin drisi quru, qrm olub, kpklnir Drinin turqoru azalm olur, drid qanma, xstliyin ar formalarnda is lipoid nekrobiozu olur mmunobioloji reaktivliyin azalmas nticsind mxtlif irinli xstliklr ba verir Daimi qlkozuriya nticsind qadnlarda cinsi orqanlarn kandidamikozu inkiaf edir </li><li> 11. Tac damarlarn ildn-il artan aterosklerozu il laqdar olaraq, onlarn mnfzinin daralmas v tutulmas nticsind miokardn distrofiyas v infarkt inkiaf edir. Md v barsaqlarn motor v sekretor funksiyasnn pozulmas, ksr hallarda md turuluunun azalmas ba verir. Xstlrd qaraciyrin piy distrofiyasna rasr glinir (heparoz). Mikroangiopatiya- gz dibi damarlarnn zdlnmsi (retinopatiya), byrk damarlarnn zdlnmsi (nefropatiya), drinin v aa traflarn xrda damarlarnn zdlnmsi aiddir. Makroangiopatiya- ryin koronar damarlarnn, aortann, beyin damarlarnn, aa traflarn v baqa nahiylrin iri damarlarnn zdlnmsidir. </li><li> 12. krli diabetin arlamalar Mikro- v makroangipatiyalar v onlarn arlamalar Xroniki arlamalar Diabetik koma Kskin arlamalar </li><li> 13. Hiperqlikemik ketoasidotik koma Koma tdricn inkiaf edir, xstlrd azda quruluq, susuzluq, yan hissiyyat olur, sidik ifraz gclnir, rkbulanma ba verir. Xstlrin huu pozulur, yuxusuzluq v sopor hal ml glir. Malic etmdikd xst komatoz vziyyt dr. Xstlrin azndan aseton iyi glir, tnffs kyl v drin olur. Gz almalar basdqda yumaq olur.Dri quru olur. </li><li> 14. Hipoqlikemik koma nsulinin hddn artq ox vurlumasndan ml glir, qsa vaxtda birdn bir ml glir. Xst huunu itirir, drisi nm olur, aseton iyi glmir, gz almalar brk olur. </li><li> 15. Hiperosmolyar koma Qann osmolyarlnn v qanda krin artmas il mayit olunur. Hipernatriemiya, hiperxloremiya v hiperazotemiya olur. </li><li> 16. Hiperlaktasidemik koma Az rast glinir v biquanid preparatlarnn nzartsiz qbul edilmsi nticsind qanda krin v sd turusunun miqdar artt, qann turu-qlvi mvazinti turulua doru dyiir. Xstliyin diaqnozu n qanda sd turusu tyin olunur. </li><li> 17. Malicsi kr mbadilsinin nomalladrlmas Xstnin mk qabiliytinin v kisinin brpa olunmas Kskin v xroniki fsadlarn profilaktikas </li><li> 18. Son </li></ol>